Wybrane artykuły z działu Historia

Federacja Rosyjska zgodnie z Konstytucją z 1993 roku została podzielona na 89 podmiotów federacji, o zróżnicowanej randze. W wyniku późniejszych zmian (m.in. inkorporacja Krymu) liczba podmiotów federacji zmieniała się i w 2014 roku wynosi ...

Bardzo często w mediach można słyszeć o negatywnych zjawiskach demograficznych występujących na terenie Rosji. Mówi się, że Rosjan ubywa. Jak to naprawdę jest? Dlaczego tak się dzieje? Jakie są perspektywy dla rosyjskiego społeczeństwa? Ilu ...

Powierzchnia Rosji Powierzchnia Rosji wynosząca ponad 17mln km2 stanowi w przybliżeniu 1/6 powierzchni ziemi. Natomiast pod względem ludności Rosji zajmuje dopiero 6 miejsce. Co ciekawe niemal 80% mieszkańców Rosji zamieszkuje część ...

W Polsce panuje powszechne przekonanie, że znamy naszego wschodniego sąsiada lepiej niż własną kieszeń. "Znawców" Rosji jest w naszym kraju mniej więcej tylu co ekspertów od piłki nożnej, czy medycyny. A o rzeczywistej znajomości futbolu, czy ...

Każdy z nas słyszał o wielokrotnych zmianach nazw niektórych rosyjskich miast. Najbardziej znane przykłady to Petersburg będący kiedyś Leningadem i Piotrogrodem, czy też Wołgograd, który wszedł do historii jako Stalingrad. Takich przykładów jest w ...

Do wyborów prezydenckich w 2004 roku Ukraina szykowała się kilkanaście miesięcy. Gdy nad Dnieprem trwały decydujące przygotowania dwóch zwaśnionych obozów politycznych, w Polsce mało kto, łącznie z politykami i dziennikarzami interesował się ...

  1917 marzec: powstanie Centralnej Rady Ukraińskiej w Kijowieczerwiec: Centralna Rada powołuje ukraiński rząd tymczasowy (Generalny Sekretariat)grudzień: bolszewicy proklamują utworzenie Ukraińskiej Republiki Rad

Ukrainiec jako wróg w prasie toruńskiej 1920-1939. Toruń w okresie międzywojennym był najważniejszym ośrodkiem wydawniczym województwa pomorskiego. Wpłynęły na to przede wszystkim tradycje wydawnicze zaboru pruskiego (drukowano tutaj jedną z ...

Liczebność, rozmieszczenie, struktura społeczno-zawodowa, organizacje Wśród prac poruszających zagadnienie liczebności Ukraińców widoczne są rozbieżności. Wynika to z tego, iż jedyne źródła, które są wykorzystywane przy jej podawaniu obarczone są ...

1 Uczestnictwo w strukturach izby Posłowie ukraińscy niezwykle aktywnie uczestniczyli w pracach Sejmu II kadencji. Na drugim posiedzeniu w dniu 28 marca 1928 r. przeprowadzono wybór prezydium Izby Poselskiej. Kandydatem Ukraińsko-Białoruskiego ...

W wiek XIX Rosja wkraczała z ukształtowaną, chociaż jeszcze nieliczną, elitą intelektualną, świadomą związków z europejską kulturą, nauką, sztuka, a nawet modą.

Święte Przymierze, pomimo swej mistycznej formy stworzonej dla potrzeb Aleksandra I - inicjatora zachowania pokoju tym właśnie sposobem krucjat, było instytucją nader stabilną i o sporym znaczeniu, choć przez współczesnych sobie uważane było za ...

W wiek XX Rosja wchodziła jako jedyne mocarstwo, w którym władza była niczym nieograniczona, wolności jednostek zredukowane były do zera, nawet ziemiaństwo nie mogło liczyć na całkowitą swobodę. Panowało bowiem samodzierżawie, czyli car był jedynym ...

Kolonizacja rosyjska, to kolonizacja państwa, które kierowało się przede wszystkim względami politycznymi, a potem dopiero ekonomicznymi. Już pod koniec XVIIIw. do Rosji należała cała Syberia aż po Ocean Spokojny wraz z Kamczatką i Alaską (Sprzedana ...

Rewolucja Październikowa została przeprowadzona w celu zaprowadzenia nowego, oczywiście doskonalszego porządku w Rosji. Pod sztandarami walki o władzę dla ludu i mas uciskanych obalono, i tak osłabioną po rewolucjach tak 1905-go roku, jak i lutowej, ...

W lutym 1917 roku nikt nie przypuszczał, że właśnie rozpoczynająca się rewolucja rozpocznie proces, który przekształci Rosję carską w państwo totalitarne. Spodziewano się raczej demokracji i wolności, lecz w zamian rodziła się brutalna ...

W okresie istnienia Związku Radzieckiego jednym z najczęściej zadawanych pytań dotyczy tego, kto w rzeczywistości rządził państwem. Oficjalna propaganda odpowiadała utartymi sloganami: "Cała władza w rękach Rad", czy też: "Partia - nasze ...

ZSRR prowadził dwupiętrową politykę zagraniczną już od 1919 roku. 1. Polityka prowadzona w oparciu o tradycyjne sposoby ( na szczeblu oficjalnym ) 2. Równocześnie polityce bolszewiccy wprowadzili III międzynarodówkę - Komintern (1919 - 1943)

Wrogość do Polski była głównym powodem, dla którego część prawicy niemieckiej wypowiadała się za porozumieniem ze Związkiem Radzieckim. Mimo braku formalnego uznania rządu radzieckiego przez mocarstwa zachodnie zaproszono go, podobnie jak Niemcy, do ...

Rok 1993 przyniósł poważne problemy młodemu, rosyjskiemu systemowi demokratycznemu. Właśnie w tym roku na scenie politycznej w Rosji zachodziły procesy, których efekty widoczne są po dziś dzień.

Udane odsunięcie od władzy parlamentu oznaczało nie tylko zwycięstwo prezydenta i likwidację nieregulowanej dwuwładzy, ale także zmuszało rządzących do szybkiego stworzenia nowego systemu politycznego. Dlatego też w październiku i listopadzie ...

Konstytucja Federacji Rosyjskiej  przyjęta w ogólnonarodowym referendum w dniu 12 grudnia 1993 rokuMy, składający się z wielu narodów lud Federacji Rosyjskiej, złączeni wspólnym losem na swej ziemi, utwierdzając prawa i wolności ...

Na tej stronie zaprezentowana zostanie ustawa zasadnicza, której wprowadzenie można uznać za jedną z najważniejszych reform post-komunistycznej Rosji. Przyjęcie w grudniu 1993 roku konstytucji oznaczało przede wszystkim zerwanie z dotychczasowym ...

Najważniejszymi wydarzeniami politycznymi w połowie lat 90-tych w Rosji były zaplanowane na ten czas wybory. Najpierw, bo jeszcze w grudniu 1995 roku, odbyć się miały wybory do Dumy Państwowej, natomiast pół roku później obywatele mieli zdecydować, ...

Za jeden z podstawowych celów swojej prezydentury Władimir Putin wyznaczył sobie reorganizację władzy państwowej. Reforma ta dla obozu władzy posiadała wysoki priorytet zwłaszcza ze względu na coraz częściej powtarzające się pytanie ...

Jednym z największych problemów Rosji z pewnością jest nieefektywność i archaiczność aparatu biurokratycznego. Powszechnym zjawiskiem jest także szerząca się na wszystkich szczeblach urzędów korupcja.

Wysokie znaczenie służb mundurowych w Rosji nie podlega dyskusji. Świadczy o tym chociażby ilość środków przeznaczanych corocznie na utrzymanie bezpieczeństwa wewnętrznego i obrony narodowej. W 2003 r. na powyższe cele przeznaczono aż 25% ...

Sektor mieszkalnictwa jest w Rosji jednym z najważniejszych segmentów gospodarki. Przed reformą wydatki budżetu federalnego na utrzymanie mieszkań wynosiły 8% sumy rozchodów. Jest to kwota porównywalna z tą, jaka ponoszona jest na obronę ...

Problem reformowania systemu wymiaru sprawiedliwości jest poruszany od początku lat 90-tych. Najwięcej zmian wprowadziła konstytucja FR z 1993 r., która dała podstawy formowania władzy sądowniczej według nowoczesnych wzorców. Kolejnym ...

Po osiągnięciu pewnych sukcesów w stabilizacji gospodarki w latach 1995-1997 zarówno rząd rosyjski jak i międzynarodowe organizacje finansowe spodziewały się, że w Rosji kontynuowany będzie pozytywny trend wzrostu gospodarczego. Jednak ...

Na tej stronie prezentujemy Państwu dane statystyczne rosyjskiej gospodarki. Poniżej znajdują się informacje na temat podstawowych współczynników ekonomicznych Rosji wraz z przedstawieniem dynamiki ich zmian w latach 2000-2004. Aby uwiarygodnić ...

Na niniejszej stronie zaprezentowane zostaną wydarzenia oraz metody jakimi kierowali się rosyjscy reformatorzy w pierwszym okresie transformacji gospodarki, zaraz po rozpadzie Związku Radzieckiego. Samo przedstawienie faktów byłoby niewystarczającym ...

Jak już wspomniano w innym miejscu reforma rosyjskiej gospodarki opierała się trzech głównych filarach: liberalizacji cen, otwarciu gospodarki oraz na prywatyzacji. I właśnie tej ostatniej reformie, reformie denacjonalizacji, poświęcona ...

Ta strona poświęcona zostanie na omówienie losów reformy prywatyzacyjnej w latach 1994-1999. Początek tego okresu przypada na zmianę strategii przeprowadzania denacjonalizacji. Prywatyzacja czekowa została zastąpiona, w teorii, ...

Spore osiągnięcia na polu stabilizacji w roku 1995 zachęciły rząd oraz MFW do stworzenia nowego programu polityki makroekonomicznej na najbliższe lata. Plan ten nosił nazwę "Rozszerzone rezerwowe kredytowanie w latach 1996- 1998" . Podstawowym celem była stabilizacja cenowa oraz stworzenie warunków do stałego rozwoju gospodarczego, mającego już w 1998 roku osiągnąć aż 5% PKB. Większość punktów tego średniookresowego programu była tożsama z wytycznymi na rok 1995, jednak uwzględniono w niej pewne korekty. I tak, przychody oraz co ważne, wydatki państwa miały

wzrosnąć do poziomu, odpowiednio 15% i 17% PKB. Aby zrealizować rzeczywisty wzrost wpływów należało przede wszystkim zreformować system podatkowy. I nie chodziło tu o zmianę struktury systemu ale o zwiększenie efektywności ściągalności podatków oraz o ograniczenie ulg. Bardzo ważnym założeniem programu było dążenie do przeprowadzenia szeregu reform o charakterze strukturalnym. Dotyczyć one miały siedmiu podstawowych kategorii:

- zmian w handlu międzynarodowym. Planowano przede wszystkim przyspieszenie procesu integracji z WTO oraz zmniejszenie najwyższych stawek ceł importowych;

- reformy systemu bankowego. Według planu banki rosyjskie poprawić miały swoją efektywność, przystosować się w pełni do realiów wolnorynkowych oraz wprowadzić nowe instrumenty finansowe. Dzięki tej reformie system bankowy byłby naturalną silną podporą finansów publicznych;

- kontynuacji prywatyzacji. Przy czym szczególny nacisk miał być położony na otwarcie się na inwestorów zagranicznych oraz na wprowadzenie przejrzystych zasad denacjonalizacji;

- racjonalizacji wydatków budżetowych. Dążono do restrukturyzacji wydatków państwa oraz do uporządkowania systemu zamówień publicznych;

- reformy ziemskiej i rynku nieruchomości. Celem miało być unormowanie przepisów dotyczących ziemi, umożliwienie jej częściowej prywatyzacji oraz wprowadzenie stref terytorialnych;

- rozwoju rynku funduszy. Efektem miało być przyjęcie ustawy o rynku papierów wartościowych oraz jego standaryzacja;

- uregulowania istniejących monopolów. Miało to przybrać formę restrukturyzacji, zlikwidowania dotacji państwowych oraz wprowadzenia transparentnych zasad funkcjonowania monopolów (w tym również państwowych).

Jak widać z powyższych założeń program na lata 1996-1998 był zdecydowanie bardziej złożony niż każdy z dotychczasowych krótkoterminowych projektów. Natomiast optymizm przeprowadzenia takiej liczby reform został wywołany powodzeniami rządu w roku 1995. Trudno było nie kryć optymizmu jeśli w roku tym Produkt Krajowy Brutto spadł o jedyne 4%, co w porównaniu z wynikiem poprzedniego roku wynoszącym -12,7% należy uznać za spory postęp. W dodatku odnotowano wyraźne zahamowanie spadku produkcji przemysłowej z ponad 20% w 1994 roku do 3% w roku następnym.

Pomimo kierowania się optymistycznymi tendencjami gospodarczymi w formułowaniu programu na najbliższe lata nie uwzględniono czynnika politycznego. W grudniu 1995 roku odbywały się wybory parlamentarne, w których główną rolę odegrać mieli komuniści, a w zbliżających się wyborach prezydenckich faworytem był lider komunistów Giennadij Ziuganow. Istniało więc realne zagrożenie zahamowania trendu reform w Rosji. Jednym z efektów wyborów parlamentarnych było zdymisjonowanie w lutym 1996 roku ze stanowiska wicepremiera A. Czubajsa, który nieoficjalnie nazywany był głównym architektem reform. Innym czynnikiem wpływającym na przeprowadzenie reform strukturalnych były coraz większe rozbieżności zdań pomiędzy rosyjskim rządem, a międzynarodowymi organizacjami finansowymi. Z jednej strony Bank Światowy i MFW miały coraz więcej zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzania reform oraz do skłonności rosyjskich reformatorów ku rozciąganiu w czasie wszelkich przemian. Z drugiej strony w znacznym stopniu, bo aż dwukrotnie zmniejszono wysokość kredytu udzielanego przez MFW. W związku z tym rząd rosyjski w mniejszym stopniu poczuwał się zobowiązany do ścisłej realizacji, wypracowanego we współpracy z MFW harmonogramu działań. Pojawiła się jeszcze jedna kwestia. Decyzje MFW były dyktowane przede wszystkim wolą rządu Stanów Zjednoczonych. A ten z kolei żądał utrzymania wysokiego poziomu dotacji dla Rosji niezależnie od uzyskiwanych wyników ekonomicznych. Można powiedzieć, że czynnik ten wpływał demoralizująco na rząd rosyjski.

Realizacja reformy w 1996 roku rozpoczęła się od kilku korekt. Powodem jednej z nich było udzielenie Rosji przez Francję i Niemcy kredytu w wysokości 2,4 mld dolarów dzięki czemu należało zmniejszyć poziom spodziewanego deficytu. Drugą przyczyną było podwyższenie stóp procentowych na krótkoterminowe papiery wartościowe. Krok ten spowodowany był prezydencką kampanią wyborczą i według wielu znawców, podwyżka ta nie tylko zachęciła inwestorów ale także wzbudziła zaufanie społeczeństwa do obozu reformatorów i zapobiegła masowej ucieczce kapitału poza granice Rosji. Polityczny motyw podwyżki stóp był ekonomiczną ceną za zwycięstwo Jelcyna w wyborach. Przyczyniła się ona jednak do wzrostu wydatków państwa i poszerzenia deficytu w pierwszym półroczu aż o 5%. Zwiększenie wydatków było o tyle groźne, że wciąż zmniejszały się wpływy budżetowe. Choć w drugim półroczu 1996 roku nastąpiło znaczne zwiększenie dochodów państwa to jednak osiągnięcie planowanych wyników stało się zadaniem niewykonalnym. Dlatego też, na przełomie lat 1996/1997 wprowadzono kolejne korekty do programu. Zmiany te zostały zatwierdzone przez MFW. Rok 1996 zapoczątkował także pewnego rodzaju zastój w reformowaniu państwa. Spowodowane to było wieloma czynnikami: odsunięciem od władzy Czubajsa, czy też chorobą Jelcyna uniemożliwiającą mu faktyczny nadzór nad rządem. Dlatego też w programie na rok 1997 nie wprowadzono większych zmian do średnioterminowego planu. Ograniczono się jedynie do niewielkich korekt. Po raz kolejny, w roku 1997, nie oszacowano poprawnie poziomu wpływów i wydatków państwa. Jednak tym razem poziom rzeczywistych dochodów państwa przewyższył, nawet w miarę optymistyczne prognozy rządowe. Dzięki temu czynnikowi oraz stabilizacji innych wskaźników makroekonomicznych w 1997 roku zanotowano po raz pierwszy w post-radzieckiej Rosji symptomy ożywienia gospodarczego, o czym świadczy wzrost PKB, który wyniósł 0,8%. Wzrosła również produkcja przemysłowa, natomiast nie zanotowano wzrostu inwestycji. Świadczy to o wykorzystywaniu w większym stopniu istniejących mocy produkcyjnych. Spory udział w poprawie wyników produkcji miało zwiększenie płac w sferze budżetowej, co podniosło poziom konsumpcji. Zanotowano także znaczny spadek inflacji, która w roku 1997 wyniosła zaledwie 16%. Jednak oprócz pozytywnych efektów w gospodarce można było zaobserwować tendencje negatywne. Należy do nich zaliczyć wciąż zbyt niski poziom dochodów państwa, obniżkę cen ropy i innych surowców na światowych rynkach, a także wpływ światowego kryzysu gospodarczego. Ten ostatni czynnik miał wpływ głównie na masową wyprzedaż państwowych obligacji przez inwestorów zagranicznych.

Na poniższym wykresie zostały przedstawione najważniejsze współczynniki polityki makroekonomicznej w latach 1994 - 1997. Widać wyraźnie na tym wykresie, że utrzymujące się od początku lat 90-tych wysokie wartości negatywnych wskaźników z każdym rokiem zmniejszały się, z kolei wyjątkowo niskie wartości pozytywnych wskaźników zaczęły rosnąć. W roku 1997 osiągnięto stabilizację co wyraźnie widać na wykresie, gdzie większość linii osiągnęła poziom bliski zeru.

 

rosyjskie wskaźniki makroekonomiczne

 

Jak widać wyniki gospodarki rosyjskiej mogły budzić entuzjazm i otwierały drogę do stałego trendu zwyżkowego. Zresztą wówczas wszyscy rosyjscy reformatorzy liczyli na szybki rozwój gospodarczy i poprawę stanu ekonomicznego państwa. Naturalnym krokiem następującym po osiągnięciu stabilizacji jest rozwój. Jednak pod koniec 1997 roku nie zdawano sobie sprawy, że Rosję czeka jeszcze jeden szok oddalający w czasie spodziewany wzrost gospodarczy. Nie uwzględniono także faktu nie wykonania planu reform strukturalnych, które to miały zostać wprowadzone do roku 1998. Jedynymi sukcesami na tym polu było uchwalenie nowego kodeksu podatkowego oraz osiągnięcie sporych wpływów z prywatyzacji. Pozostałe reformy zostały zahamowane. Można za to obwiniać konserwatywny parlament, niekorzystne zmiany w składzie rządu, a także prezydenta, którego otoczenie wdało się w wojnę o strefę wpływów pomiędzy tak zwanymi "młodymi reformatorami" i wpływowymi oligarchami.

Reasumując, w okresie lat 1994-1997 w kwestii stabilizacji makroekonomicznej osiągnięto w Rosji spory sukces. Wymiernym skutkiem prowadzonej w tych latach polityki monetarno-finansowej było osiągnięcie podstawowego celu, jakim było wprowadzenie pozytywnych tendencji w rosyjskiej gospodarce. Osiągnięto ten cel dopiero na koniec roku 1997, czyli aż 6 lat po rozpoczęciu reform rynkowych. Porównując ten wynik z rezultatami innych krajów z byłego obozu socjalistycznego, należy stwierdzić, że nie budzi on podziwu. W Polsce stabilizacja miała miejsce już w latach 1992-1993 czyli została osiągnięta w okresie znacznie krótszym. Jednak zwracając uwagę na ilość problemów wewnętrznych w Rosji trzeba przyznać, że ustabilizowanie ekonomiki w Federacji Rosyjskiej w krótszym czasie było mało realne. Trudno jest przecież mówić o pozytywnym tle dla reformy stabilizacyjnej, jeśli mają miejsce takie wydarzenia, jak te z października 1993, czy wojna domowa w jednym z podmiotów Federacji Rosyjskiej. Niewątpliwie proces stabilizacji, choć zatrzymany na chwilę w 1998 roku, ma wpływ również na dzisiejszą sytuację gospodarczą Rosji. Dzięki powodzeniu tej reformy Rosja ostatecznie potwierdziła swoje aspiracje wolnorynkowe i przełamała bariery starego systemu ekonomicznego.

 


UWAGA! Kopiowanie tego tekstu w całości lub w fragmentach bez zgody autora jest kategorycznie zabronione. Powyższe działanie narusza ustawę o prawie autorskim i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto przepisywanie tekstu do swoich prac jest nie tylko nieuczciwe, ale także łatwo wykrywalne (systemy typu plagiat). Nie akceptujemy oszustów. W uzasadnionych przypadkach może zostać wyrażona zgoda na przedruk niniejszego tekstu. W tym celu proszę zwracać się do autora.

Aby ograniczyć nieuczciwe wykorzystywanie tego tekstu wszelkie przypisy zostały celowo usunięte.

Jeśli chcesz się powołać w swojej pracy na poniższy tekst - pamiętaj by umieścić odpowiednie przypisy.

 
 

Pomóż nam ulepszyć stronę!

  • Widzisz nieaktualne dane na stronie?
  • Możesz uzupełnić treść artykułów?
  • Chcesz opublikować własny artykuł?

 

Skontaktuj się z nami!

mapa rosja, ukraina

 
Copyright © 2001 - 2016 RosjaPL.info
 
Wszystkie prawa zastrzeżone!