Kościół greckokatolicki

Negatywnie prasa ustosunkowywała się także do funkcjonowania kościoła unickiego. Oskarżano go o antypaństwową agitację, podżeganie do aktów terroru i pomoc bojówkom zbrojnym91. Pomawiano o komunistyczne sympatie i współpracę z bolszewikami. Powołując się na nadzwyczajne wydanie "Gazety Lwowskiej", prasa przyniosła informacje o wykryciu przez policję w ruskiej katedrze św. Jura kongresu komunistycznego. Śledztwo wykazało, że planowany był on od dawna i zjechały na niego liczne ugrupowania bolszewickie. Jednakże ogólne kierownictwo spoczywało w rękach rusińskich. W obradach brali udział członkowie, bliżej nie sprecyzowanych, konspiracyjnych organizacji ukraińskich. Aresztowanie uczestników kongresu podobno zapobiegło wybuchowi zaplanowanego powstania92.

Najbardziej znienawidzoną postacią była oczywiście głowa cerkwi greckokatolickiej, metropolita Andrzej Szeptycki, tym bardziej, że pochodził on z polskiej rodziny o ruskich korzeniach, zaś jego brat został zasłużonym generałem wojska polskiego i ministrem spraw wojskowych.. Dopiero w trzydziestym roku życia, metropolita porzucił obrządek łaciński. Ten "pochodzący z polskiej rodziny i łączący w postępowaniu swoim zuchwalstwo magnata z okresu królowiąt z przewrotnością władyki bizantyjskiego i zuchwalstwem wielmoża", uczynił to dla kariery, albowiem "na chłopach mniemał wypłynąć błękitny karmazyn polski". Nawet wyrzekł się języka przodków, karząc się odtąd nazywać Szeptyćkyjem. Nie wystarczał mu fakt, iż w bardzo krótkim czasie został wyniesiony na arcybiskupstwo lwowskie, on "chciał wypłynąć na wielkiego człowieka, chciał stać się potentatem politycznym. Od samego początku objęcia funkcji prowadził antypolską politykę. Znieprawił ruch ukraiński i rozbudził dawno zapomniane tradycje hajdamackie. Co więcej, sprowadził burzę hajdamacką na głowy i chaty chłopów polskich, a następnie tolerował wystąpienia bojówek ukraińskich, nigdy publicznie ich nie potępiając. Ponadto prowadził niekorzystną politykę religijną, całkowicie ukrainizując cerkiew greckokatolicką", kasując polskie nabożeństwa i nie powołując duchownych - Polaków, dla licznych polskich wyznawców tej religii. Jego władza, zadaniem gazety, szła nawet w sferę uprawnień materialnych, albowiem przez jego ręce przechodziły pobory dla duchowieństwa, które następnie wypłacane były księżom. Posiadł więc istotne źródło nacisku na niepokornych księży. Dla "Słowa Pomorskiego" był to niezwykły paradoks, iż za publiczne pieniądze utrzymuje się agitatorów antypaństwowych. Przekonane było, że nie będzie zgody i pojednania między narodami, jeśli z życia politycznego nie wyeliminuje się działalności Andrzeja Szeptyckiego93.

Pod koniec 1920 roku, metropolita odbył serię podróży do Rzymu, Wielkiej Brytanii, Holandii, Stanów Zjednoczonych, Kanady, Brazylii, Holandii, Francji i Argentyny. Podczas spotkań z wiernymi, duchownymi i politykami, oprócz kwestii religijnych starał się eksponować ukraińskie racje polityczne94. Jedną z takich rozmów przybliżał "Głos Robotnika". Andrzej Szeptycki złożył wówczas wizytę Briandowi. Jednak nic nie uzyskał, ponieważ francuski polityk wykazał solidarność z Rzeczpospolitą, oświadczając, iż Galicja Wschodnia jest wewnętrzną sprawą Polski95. Korzystna dla kraju decyzja Rady Ambasadorów sprawiła, że metropolita zdecydował się na powrót do Polski. Spotkała go jednak niemiła niespodzianka, albowiem pod wpływem negatywnych reakcji polskich środowisk nacjonalistycznych, władze anulowały mu wcześniej przyznaną wizę, zaś po przekroczeniu granicy państwa internowały go na kilka tygodni w Poznaniu. Ostatecznie po złożeniu deklaracji lojalności u prezydenta Wojciechowskiego, zezwolono mu na wyjazd do Lwowa96. "Gazeta Narodowa" wyjaśniała, iż państwo polskie nie działało w zamiarze pozbycia się dostojnika duchownego. Prześwietlając bowiem przeszłość polityczną metropolity przedsięwzięte środki były jak najbardziej usprawiedliwione: "przez kilkadziesiąt lat ciągnie się do dnia dzisiejszego jedna nieprzerwana struga zbrodni i mordów rozpętanych dzikich instynktów hajdamaczyzny i rozbestwienia poprzez życie ociekającego krwią polską metropolity. On posiał zatruty siew i wyhodował troskliwie jad walki bratobójczej"97.

Świadectwo pozytywnego działania politycznego głowy kościoła unickiego przywołuje natomiast "Dzień Pomorski" po śmierci Bronisława Pierackiego. Metropolita wówczas wydał obszerne oświadczenie potępiające popełnione zabójstwo oraz akcje skrajnych, ukraińskich nacjonalistów. Nawiązał do śmierci Babija, powtarzając, że "zbrodnia jest zawsze zbrodnią, że świętej sprawie nie można służyć z zakrwawionymi rękoma". Piętnuje także wykonawcę zamachu na ministra spraw wewnętrznych, pisząc, iż skrytobójca dokonawszy zdradliwego, podłego zabójstwa, uważać siebie może za bohatera. Chociaż popełniwszy swoją zbrodnię, uciekał jak człowiek, który wstydzi się swego postępku"98.

Nie darzonemu sympatią metropolicie Szeptyckiemu, przeciwstawiano greckokatolickiego biskupa stanisławowskiego, Chomyszyna. Zabraniał on bowiem unickim duchownym prowadzenia jakiejkolwiek agitacji politycznej na terytorium własnej diecezji. Ponadto pozytywnie ustosunkował się do przynależności Galicji Wschodniej do Rzeczpospolitej99. W swoje książce biskup, pisał "Dzień Pomorski", przestrzegał przed konsekwencjami skrajnego nacjonalizmu ukraińskiego. Wzywał kler greckokatolicki, aby stał na straży porządku i lojalności. Zdaniem biskupa, musi się on przekształcić w ostoję pracy pozytywnej, "opartej na zasadach wiary i spokoju"100.

Dopełnieniem wrogiego postrzegania mniejszości ukraińskiej były zamieszczane w prasie karykatury, które ukazywały Rusinów jako krwawych hajdamaków, czyhających na życie osadników polskich i spokój na Kresach Wschodnich. Pojawiał się najczęściej w futrzanej czapce, kozackim stroju i z brodą, w rękach zaś trzymał nóż bądź bombę.


Karykatura nr 2. Ukraiński hajdamaka.

hajdamaka

Źródło: "Słowo Pomorskie", 1928, nr 274 (27.11.1928), s. 5.



Bibliografia

 

Źródła

"Dzień Pomorski", 1926-1936

"Dzień Pomorza", 1936-1938

"Gazeta Narodowa", 1923-1927

"Gazeta Toruńska" 1920-1921

"Głos Robotnika", 1920-1931

"Express Pomorski", 1924-1925

"Obrona Ludu", 1932-1938

"Rekord Ilustrowany", 1936

"Słowo Pomorskie" 1920-1939

Opracowania

Chałupczak Henryk, Browarek Tomasz, Mniejszości narodowe w Polsce 1918-1995, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1998, ss. 323.

Hrycak Jarosław, Historia Ukrainy 1772-1999. Narodziny nowoczesnego narodu, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 2000, ss. 342.

Koko Eugeniusz, Metropolita Andrzej Szeptycki a państwo polskie w latach 1918-1939. Materiały z sesji naukowej, pod red. Tadeusza Stegnera, Wydawnictwo "Stepan Design", Gdańsk 1995, ss. 55-64.

Kuczerepa Mykoła, Polityka narodowościowa Drugiej Rzeczpospolitej wobec Ukraińców w latach 1919-1939, [w:] Polska-Ukraina: trudne pytania. T. 1-2, pod red. Romualda Niedzielko, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Związek Ukraińców w Polsce, Warszawa 1998, ss. 29-46.

Matelski Dariusz, Ukraińcy i Rusini w Polsce 1918-1935, Wydawnictwo Inter-Arpress, Poznań 1996, ss. 77.

Mick Christoph, Kto bronił Lwowa w listopadzie 1918 roku? Pamięć o zmarłych, znaczenie wojny i tożsamość narodowa wieloetnicznego miasta, [w:] Tematy polsko- ukraińskie, pod red. Roberta Traby, Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn 2001, ss. 56-79.

Roszkowski Wojciech, Najnowsza historia Polski 1914-1945, Świat Książki, Warszawa 2003, ss. 688.

Tomaszewski Jerzy, Mniejszości narodowe w Polsce, Editions Spotkania, Warszawa 1991, ss. 58.

Torzecki Ryszard, Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923-1929, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1989, ss. 468.

Artykuły

Pepliński Wiktor, Międzywojenna prasa pomorska jako źródło do badania lokalnej kultury politycznej, "Kwartalnik Historii Prasy Polskiej", 1982, nr 3-4, s. 157-163.

Pepliński Wiktor, Organizacja i funkcje prasy lokalnej (na przykładzie woj. pomorskiego 1920-1939), "Kwartalnik Historii Prasy Polskiej", 1980, nr 2, s. 63-71.

Pepliński Wiktor, Prasa toruńska, w latach 1920-1939, "Zapiski Historyczne", 1983, t. 48, z. 3, s. 143- 173.

Radziejowski Janusz, Ukraińcy i Polacy - kształtowanie się wzajemnego obrazu i stereotypu, "Znak", 1984, nr 11/12, s. 1468-1486.

Stawecki Piotr, Korpus Ochrony Pogranicza, "Przegląd Historyczno - Wojskowy", 1996, nr 1, s. 207-217.

 


Przypisy

1 W. Pepliński , Prasa toruńska w latach 1920-1939, "Zapiski Historyczne", 1980, t. 48, z. 3, s. 144.

2 Idem, Międzywojenna prasa pomorska jako źródło do badania lokalnej kultury politycznej, "Kwartalnik Historii Prasy Polskiej", 1982, nr 3-4 s. 158.

3 Idem, Organizacja i funkcje prasy lokalnej (na przykładzie woj. pomorskiego 1920- 1939), "Kwartalnik Historii Prasy Polskiej", 1980, nr 2, s. 67.

4 Idem, Międzywojenna prasa pomorska., s. 157.

5 J. Radziejowski, Ukraińcy i Polacy - kształtowanie się wzajemnego obrazu i stereotypu, "Znak", 1984, nr 11/12, s. 1473.

6 B. a., Kresy i narodowość II, "Słowo Pomorskie", 1930, nr 156 (11.07.1930), s. 3.

7 B. a., Do pnia i do korzenia wypalmy prowokacyjną akcję sowiecką na kresach, "Express Pomorski", 1924, nr 11 (25.05.1924), s. 1.

8 B. a., 7 nagich żołnierzy owiniętych drutem kolczastym spalili Ukraińcy, "Obrona Ludu", 1937, nr 142 (02.12.1937), s. 2.

9 B. a., Bestialscy Ukraińcy spalili żywcem 5 żołnierzy polskich, "Dzień Pomorza", 1937, nr 253 (02.11.1937), s. 3.

10 M. Wolska, W oczy., "Słowo Pomorskie", 1930, nr 175 (31.07.1930), s. 5.

11 Ch. Mick, Kto bronił Lwowa w listopadzie 1918 roku? Pamięć o zmarłych, znaczenie wojny i tożsamość narodowa wieloetnicznego miasta, [w:] Tematy polsko- ukraińskie, pod red. R. Traby, Olsztyn 2001, s. 68-75.

12 Ibidem, s. 70.

13 B. a., Krwawe rozruchy we Lwowie, "Słowo Pomorskie", 1928, nr 254 (03.11.1928), s. 3.

14 B. a., Krew na ulicach Lwowa, "Słowo Pomorskie", 1928, nr 255 (04.11.1928), s. 3.

15 B. a., System ran otwartych, "Słowo Pomorskie", 1921, nr 228 (06.10.1921), s. 1.

16 B. a., Ukraińcy w Małopolsce Wschodniej przygotowują nowe zamachy, "Głos Robotnika", 1922, nr 145 (27.06.1922), s. 2.

17 B. a., Małopolska Wschodnia w łunach pożarów, "Dzień Pomorski", 1930, nr 218 (20.09.1930), s. 1.; B. a., Hajdamacy pala już całe wsie, "Słowo Pomorskie", 1930, nr 197 (27.08.1930), s. 2.

18 B. a., Po wyroku lwowskim, "Dzień Pomorski", 1932, nr 299 (29.12.1932), s. 2.

19 H. Chałupczak, T. Browarek, Mniejszości narodowe w Polsce 1918-1995, Lublin 1998, s. 61.

20 R. Torzecki, Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923-1929, Kraków 1989, s. 251-257.

21 B. a., Zbrodnicza działalność OUN na ziemiach Rzeczpospolitej w oświetleniu naczelnika Zyborskiego z Ministerstwa. Spraw Wewnętrznych, "Dzień Pomorski", 1935, nr 292 (17.12.1935), s. 3.

22 B. a., Tajna organizacja szpiegowska we Lwowie, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 57 (08.03.1924), s. 2.

23 B. a., Na tropie szpiegów i organizacji komunistycznych, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 64 (16.03.1924), s. 3.

24 B. a., Co się dzieje w Małopolsce Wschodniej, "Słowo Pomorskie", 1933, nr 256 (07.11.1933), s. 3.

25 B. a., Kresy i narodowość, "Słowo Pomorskie", 1930, nr 156 (09.07.1930), s. 1.

26 B. a., Terroryzują społeczeństwo polskie, "Słowo Pomorskie", 1928, nr 167 (22.07.1928), s. 2.

27 B. a., Kresy i narodowość, "Słowo Pomorskie", op. cit., s. 1.

28 B. a., Ukraińcy przygotowali zbrojne powstanie przeciw Polsce, "Obrona Ludu", 1937, nr 40 (03.04.1937), s. 2.

29 B. a., Wojna partyzancka na kresach, "Express Pomorski", 1924, nr 145 (06.10.1924), s. 1.

30 B. a., Bezpieczeństwo na kresach, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 274 (25.11.1924), s. 1.

31 B. a., O uspokojenie Kresów Wschodnich, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 279 (30.11.1924), s. 2.

32 W. Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914-1945, Warszawa 2003, s. 180.

33 P. Stawecki, Korpus Ochrony Pogranicza, Przegląd Historyczno - Wojskowy, 1996, nr 1, s. 208.

34 B. a., Walka z bandytyzmem na Wołyniu, "Słowo Pomorskie", 1925, nr 208 (09.09.1925), s. 6.

35 B. a., Kiedyż to się skończy? Nowy zamach sabotażystów ukraińskich, "Dzień Pomorski", 1930, nr 217 (19.09.1930), s. 1.

36 B. a., Na 7 milionów złotych wyrządziła dotychczas szkód Ukraińska Organizacja Wojskowa w Małopolsce Wschodniej, "Słowo Pomorskie", 1930, nr 211 (12.09.1930), s. 5.

37 J. Tomaszewski, Mniejszości narodowe w Polsce, Warszawa 1991, s. 27.

38 B. a., Walka z sabotażem w Małopolsce Wschodniej, "Dzień Pomorski", 1930, nr 222 (25.09.1930), s. 1.

39 B. a., Ludność Małopolski powitała z uznaniem walkę władz z wywrotowcami, "Dzień Pomorski", 1930, nr 231 (05.10.1930), s. 2.

40 B. a., Walka z sabotażem w Małopolsce Wschodniej, "Dzień Pomorski", 1930, nr 222 (25.09.1930), s. 1.

41 B. a., Zdecydowana walka z sabotażystami ukraińskimi rozpoczęła się, "Dzień Pomorski", 1930, nr 220 (23.09.1930), s. 10.

42 M. Kuczerepa, Kuczerepa Mykoła, Polityka narodowościowa Drugiej Rzeczpospolitej wobec Ukraińców w latach 1919-1939, [w:] Polska-Ukraina: trudne pytania. T. 1-2, pod red. R. Niedzielko, Warszawa 1998, s. 33.

43 J. Hrycak,., Historia Ukrainy 1772-1999. Narodziny nowoczesnego narodu, Lublin 2000, s. 191.

44 B. a., Wspólnicy mordercy ś. p. ministra Bronisława Pierackiego przed trybunałem Rzeczpospolitej, "Dzień Pomorski", 1935, nr 268 (19.11.1935), s. 2.

45 B. a., Co się dzieje w Małopolsce Wschodniej, "Słowo Pomorskie", 1933, nr 256 (07.11.1933), s. 3.

46 B. a., Młodzież ruska przeprowadza akty sabotażu, "Słowo Pomorskie",1927, nr 211 (27.09.1927), s. 3.; B. a., B. t., "Słowo Pomorskie", 1927, nr 127 (05.05.1927), s. 2.

47 B. a., Posiew nienawiści rodzi bratobójstwo, "Słowo Pomorskie", 1934, nr 171 (29.08.1934), s. 3.

48 B. a., Krwawy terror ukraińskich hajdamaków, "Słowo Pomorskie", 1935, nr 227 (02.10.1935), s. 2.

49 B. a., OUN przed sądem, "Rekord Ilustrowany", 1936, nr 18 (27.05.1936), s. 3.; B. a., Znowu proces polityczny OUN, B. a., b. t. "Słowo Pomorskie", 1936, nr 123 (27.05.1936), s. 2.

50 B. a., "Zbrodniarze i wrogowie narodu ukraińskiego". Metropolita Szeptycki piętnuje robotę terrorystów ukraińskich, "Dzień Pomorski", 1934, nr 177 (08.08.1934), s. 3.

51 B. a., Bojowa organizacja studencka wśród studentów warszawskich, "Dzień Pomorski", 1931, nr 39 (19.02.1931), s. 10.; B. a., Ukraiński dom akademicki we Lwowie kuźnią knowań antypolskich, "Dzień Pomorski", 1932, nr 237 (14.10.1932), s. 10.

52 B. a., Wywrotowcy ukraińscy na ziemiach zachodnich, "Dzień Pomorski",1932, nr 99 (29.04.1932), s. 10.

53 B. a., Zamach ukraiński we Lwowie, "Słowo Pomorskie", 1921, nr 220 (27.09.1921), s. 1.

54 B. a., W zamachu brało udział 5 hajdamaków, "Gazeta Toruńska", 1921, nr 221 (28.09.1921), s. 2.

55 B. a., Śledztwo w sprawie zamachu, "Słowo Pomorskie", 1921, nr 221 (28.09.1921), s. 1.

56 B. a., Po zamachu lwowskim, "Głos Robotnika", 1921, nr 223 (30.09.1921), s. 1.

57 B. a., Tajny rząd ukraiński w Galicji, "Słowo Pomorskie", 1921, nr 249 (30.10.1921), s. 1.

58 B. a., Z pobytu ministra Skirmunta w Wiedniu, "Głos Robotnika", 1922, nr 120 (25.05.1922), s. 1.; B. a., Napaść Ukraińców na ministra Skimunta, "Słowo Pomorskie", 1922, nr 120 (25.05.1922), s. 1.

59 B. a., Tajemniczy zamach na prezydenta Rzeczypospolitej we Lwowie, "Express Pomorski", 1925, nr 115 (06.09.1924), s. 1.

60 B. a., Prowokacja żydowska, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 208 (07.09.1924), s. 2.

61 B. a., Więc jednak zamach na prezydenta Rzeczpospolitej, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 216 (17.09.1924), s. 1.

62 B. a., Zamach na prezydenta Rzeczpospolitej dziełem komunistów, "Słowo Pomorskie", 1924, nr 284 (06.12.1924), s. 1.

63 B. a., Poseł Tadeusz Hołówko zamordowany, "Dzień Pomorski", 1931, nr 199 (01.09.1931), s. 1.

64 B. a., Zbrodnicze strzały i sztylety wymierzone przeciw Polsce, "Dzień Pomorski", 1931, nr 199 (01.09.1931), s. 3.

65 B. a., Tragiczna śmierć, "Słowo Pomorskie", 1931, nr 201 (02.09.1931), s. 1.

66 B. a., Ukraińcy popierają Hitlera, "Dzień Pomorski", 1931, nr 236 (14.10.1931), s. 2.

67 B. a., Zbrodnicze strzały i sztylety wymierzone przeciw Polsce. "Dzień Pomorski", op. cit., s. 3.

68 B. a., Po zamordowaniu ś. p. Hołówki, "Dzień Pomorski", 1931, nr 200 (02.09.1931), s. 3.

69 B. a., UNDO umywa ręce., "Dzień Pomorski", 1931, nr 201 (03.09.1931), s. 10.

70 B. a., Cała Polska łączy się w żałobie nad trumną ś. p. Hołówki, "Dzień Pomorski", 1931, nr 200 (02.09.1931), s. 1.

71 B. a., Po zamordowaniu ś. p. Hołówki, "Dzień Pomorski", 1931, nr 200 (02.09.1931), s. 3.

72 Ibidem, s. 3.

73 B. a., Morderstwo w Truskawcu na łamach prasy francuskiej, "Dzień Pomorski", 1931, nr 202 (04.09.1931), s. 3.

74 B. a., Berlin o Ukraińcach, "Słowo Pomorskie", 1931, nr 202 (03.09.1931), s. 2.

75 B. a., Deklaracja posła Pimonowa na konferencji mniejszości narodowych z powodu mordu truskawieckiego. Śmierć ś. p. Hołówki w komentarzach prasy angielskiej, "Dzień Pomorski", 1931, nr 200 (02.09.1931), s. 10.

76 Ibidem, s. 10.

77 B. a., Na terenie Genewy, "Słowo Pomorskie", 1931, nr 201 (02.09.1931), s. 1.

78 B. a., Ukraińcy mordują., "Słowo Pomorskie", 1932, nr 69 (24.03.1932), s. 1.

79 B. a., Ukraińcy znów rzucili rękawice Polsce, "Dzień Pomorski", 1932, nr 69 (24.03.1932), s. 1

80 B. a., "Obrona Ludu", 1932, nr 146 (06.12.1932), s. 3.; B. a., "Dzień Pomorski", 1932, nr 289 (16.12.1932), s. 10.; B. a., "Słowo Pomorskie", 1932, nr 278 (02.12.1932), s. 1.

81 B. a., Jak zamordowano ś. p. ministra Pierackiego, "Obrona Ludu", 1935, nr 123 (15.10.1935), s. 3.

82 B. a., Morderca ś. p. min. Pierackiego zbiegł za granicę. Trzech jego wspólników ujęto, "Dzień Pomorski", 1934, nr 183 (11.07.1934), s. 1.

83 B. a., Zbrodnia przeciw państwu, "Obrona Ludu", 1934, nr 74 (21.06.1934), s. 1.

84 B. a., Ukraińcy a Polska, "Dzień Pomorski", op. cit., s. 2.

85 B. a., Wspólnicy mordercy ś. p. ministra Bronisława Pierackiego przed trybunałem Rzeczpospolitej, "Dzień Pomorski", 1935, nr 268 (19.11.1935), s. 2.

86 B. a., Co zdziałał minister Pieracki dla ludności ukraińskiej, "Dzień Pomorski", 1935, nr 293 (18.12.1935), s. 2.

87 B. a., Ministra Pierackiego zabili Ukraińcy, "Obrona Ludu", dodatek "Niedziela", 1934, nr 28 (15.07.1934), s. 3.

88 B. a., "Odejść stamtąd nie możemy", czyli prawo Polski do ziem południowo-wschodnich, "Obrona Ludu", 1936, nr 1 (02.01.1936), s. 3.

89 B. a., My i Ukraińcy, "Słowo Pomorskie", 1935, nr 271 (23.11.1935), s. 3.

90 B. a., Proces o zabójstwo ministra Pierackiego, "Słowo Pomorskie", 1935, nr 270 (22.11.1935), s. 2.; B. a., Roman Myhal - pierwszy oskarżony zeznaje po polsku, "Słowo Pomorskie", 1935, nr 273 (25.11.1935), s. 2; B. a., Trzy wyroki śmierci w procesie o zabójstwo min. Pierackiego, "Słowo Pomorskie", 1936, nr 11 (15.01.1936), s. 2.

91 B. a., Aresztowanie księdza unickiego, "Słowo Pomorskie", 1930, nr 237 (12.10.1930), s. 2.

92 B. a., Wykrycie kongresu komunistycznego we Lwowie, "Słowo Pomorskie", 1921, nr 250 (01.11.1921), s. 1.

93 B. a., Metropolita ruski Szeptycki, "Gazeta Narodowa", 1923, nr 25 (02.09.1923), s. 3.; B. a., Metropolita Szeptycki przeciw Polsce, "Słowo Pomorskie", 1938, nr 28 (05.02.1938), s. 1.

94 E. Koko, Metropolita Andrzej Szeptycki a państwo polskie w latach 1918-1939, [w:] Metropolita Andrzej Szeptycki. Materiały z sesji naukowej, pod red. Tadeusza Stegnera, Gdańsk 1995, s. 57.

95 B. a., Briand a sprawa Małopolski, "Głos Robotnika", 1921, nr 255 (08.11.1921), s. 1.

96 E. Koko, Metropolita.s. 57.

97 B. a., Metropolita ruski Szeptycki, "Gazeta Narodowa", op. cit., s. 3.

98 B. a., "Zbrodniarze i wrogowie narodu ukraińskiego. Metropolita Szeptycki piętnuje robotę terrorystów ukraińskich, "Dzień Pomorski", 1934, nr 177 (08.08.1934), s. 3.

99 D. Matelski, Ukraińcy i Rusini w Polsce 1918-1935, Poznań 1996, s. 55.

100 B. a., Jeszcze czas aby rozpocząć współżycie polsko-ukraińskie, "Dzień Pomorski", 1933, nr 30 (07.02.1933), s. 4.

 

 
 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej? - Zapraszamy na FORUM!!! 
Tam zadasz pytanie, na które na pewno ktoś odpowie!

Pomóż nam ulepszyć stronę!

  • Widzisz nieaktualne dane na stronie?
  • Możesz uzupełnić treść artykułów?
  • Chcesz opublikować własny artykuł?

 

Skontaktuj się z nami!

mapa rosja, ukraina

 
Copyright © 2001 - 2016 RosjaPL.info
 
Wszystkie prawa zastrzeżone!