Integracja na terenie byłego ZSRR

Putin i Łukaszenko; Foto: Devyatka site, Flickr

Form integracji na obszarze byłego ZSRR jest dużo. Działania w byłym ZSRR to integracja różnych prędkości, tak dobrze nam znana z procesów UE. Kraje byłego ZSRR są związane w kilka organizacji. Oto główne organizacje: 


- Wspólnota Niepodległych Państw (Sotrudnichestvo niezavisimych gosudarstw) 
- Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza (Jevro-aziatskoje ekonomicheskoje codruzhestvo)
- Wspólna Przestrzeń Gospodarcza (Jedinoje ekonomicheskoje prostranstvo)
- Związek Rosji i Białorusi, Państwo Związkowe Białorusi i Rosji (Sojuz Rossii i Bielarusi)
- Środkowoazjatycka Organizacja Współpracy (Centralno-aziatskoje cotrudnichestvo) 
- Szanghajska Organizacja Współpracy (Szanhajskaja organizacija cotrudnichestva) 
- Traktat Zbiorowego Bezpieczeństwa (Organizacija dogovora o kolliektivnoj bezopasnosti).

 

Wspólnota Niepodległych Państw

Flaga WNP:
Państwa członkowskie:
flaga WNP WNP państwa członkowskie

 

Wspólnota Niepodległych Państw powstała w wyniku rozpadu ZSRR, dnia 8 grudnia 1991 roku na spotkaniu w Puszczy Białowieskiej pod Brześciem. Jednak wtedy w skład tego ugrupowania wchodziły tylko 3 państwa: Rosja, Ukraina i Białoruś. Jednak już na spotkaniu w stolicy Turkmenistanu, Aszchabadzie dnia 14 grudnia 1991 roku podkreślono, że WNP została stworzona z myślą o wszystkich republikach wchodzących w skład byłego ZSRR. Wówczas wolę wstąpienia do tej organizacji wyraziły republiki środkowoazjatyckie oraz zakaukaskie minus Gruzja. A więc w skład WNP wchodziło wtedy 11 państw: Federacje Rosyjską, Ukrainę, Białoruś, Mołdawię(obecnie Mołdowa), Armenię, Azerbejdżan, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan i Turkmenistan. W grudniu 1993 roku do WNP wstąpiła Gruzja, po tym jak obalony został rząd Zwiada Gamsachurdii.

WNP jest organizacją o charakterze konfederacji i ma wiele wewnętrznych struktur mających na celu przede wszystkim zajmowanie się:

- sprawami zabezpieczenia uzgodnień wzajemnego korzystania z energii elektrycznej i zabezpieczenia przesyłanej mocy elektrycznej, zajmowaniem się sprawami paliw i energii (Rada Elektroenergetyczna),

- transportem kolejowym między poszczególnymi państwami wspólnoty (Rada Transportu Kolejowego),

- rozstrzyganiem sporów i konfliktów, prowadzeniem rokowań, wydawaniem opinii w konfliktach gospodarczych (Sąd Gospodarczy WNP),

- sprawami finansowymi, zabezpieczaniem obiegu pieniężnego i regulacją finansową między państwami WNP, a także koordynacją polityki monetarnej, kredytowej i finansowej krajów organizacji (Bank Międzypaństwowy),

- koordynacją działalności gospodarczej państw WNP, podejmowaniem decyzji w sferze finansowej, walutowej i celnej (Międzypaństwowy Komitet Gospodarczy). Komitet ma również prawo decydowania w sprawach energetyki, transportu, łączności, kontrolować obiekty należące do wszystkich członków WNP. W komitecie Rosja ma 50%, Ukraina- 14%, Białoruś i Kazachstan po 5%, natomiast pozostałe państwa po 3% głosów. Do podjęcia jakiejkolwiek decyzji potrzebna jest większość kwalifikowana 80% głosów. Komitet Gospodarczy jest organem ponadnarodowego rządu w sprawach ekonomicznych,

- zacieśnianiem więzi społeczno-gospodarczych, działaniem na rzecz realizacji umów w konkretnych dziedzinach wzajemnej współpracy gospodarczej (Komitet Koordynacyjno-Konsultacyjny),

- ochroną środowiska naturalnego, podejmowaniem globalnych problemów ochrony środowiska naturalnego, opracowywaniem propozycji dla organów rządowych i międzynarodowych (Międzypaństwowa Rada Ekologiczna),

- sprawami badań kosmosu, inicjowania zabezpieczenia niezbędnego sprzętu do realizacji zakładanych zamierzeń, omawianiem spraw badawczych (Międzypaństwowa Rada Kosmosu). Kwestiami tymi zainteresowana jest najbardziej Rosja, ale inne państwa także chętnie w tym programie uczestniczą,

- sprawami bezpieczeństwa państw, ochroną granic, współdziałaniem w zakresie obronności, zwalczania agresji zbrojnych, wyposażania armii (Rada Ministrów Obrony),

- kwestiami strategicznymi(najwyższy organ WNP: (Rada Szefów Państw),

- kwestiami strategicznym z zakresu gospodarki (Rada Szefów Rządów),

- problemami międzynarodowymi, rozwiązywaniem konfliktów politycznych państw, uzgadnianiem występowania państw w organizacjach międzynarodowych itp. (Rada Ministrów Spraw Zagranicznych),

- przeciwdziałaniem terroryzmowi (Rada Ministrów Spraw Wewnętrznych),

- i innymi.

WNP ma do dyspozycji także siły rozjemcze i pokojowe, co służy rozszerzeniu wpływów Rosji i bezpieczeństwa w regionie. Tak było na przykład w Czeczenii, Gruzji, czy w Tadżykistanie. 

Podstawowymi celami i zasadami Wspólnoty Niepodległych Państw są (według postanowień szefów rządów i głów państw z 8.12.1991 roku):

-sprzyjanie zachowaniu i rozwoju tożsamości etnicznej, kulturowej, językowej i religijnej mniejszości narodowych,

- zagwarantowanie swoim obywatelom równych praw i wolności,

- rozwijanie równoprawnej i wzajemnie korzystnej współpracy państw,

- przestrzeganie integralności terytorialnej i nienaruszalności granic, swobody przemieszcznia się obywateli, przepływu informacji,

- zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego,

- respektowanie ewentualnych dążeń krajów do uzyskania strefy bezatomowej i państwa neutralnego,

- zbudowanie wspólnej przestrzeni wojskowo-strategicznej,

- wspólne działanie przez instytucje koordynujące Wspólnoty,

- przezwyciężanie następstw katastrofy czarnobylskiej,

- zachowanie i rozwój ścisłych związków ekonomicznych między państwami.

- i inne

Państwa WNP podpisały już kilkaset umów dwu- i wielostronnych, w których zobowiązywały się do współpracy i integracji, jednak niezawsze stopień realizacji tych aktów jest zadowalający, bowiem przestrzeganie umów zależy od poszczególnych państw, a wspólnotowa kontrola przestrzegania zobowiązań nie może zbyt mocno ingerować w wewnętrzne sprawy państw.

Więcej informacji można znaleźć na: http://www.cis.int/

Autor: Krzysztof Czauderna

 

WNP ma charakter ekonomiczno - gospodarczy, a także polityczny. Oczywiście tego typu współpraca posiada swoje uzasadnienie historyczne, jak również geopoplityczne i jest w pełni uzasadniona. Rosja ze względu na swoje położenie - brak naturalnego dostępu do morza - zmuszona jest do prowadzenia przyjaznej polityki sąsiedzkiej. Jednakże naturalne granice takowej współpracy wytycza polityka UE, spychając Rosję do roli podrzędnego gracza. 
Tego typu gra nie jest oczywiście korzystna dla obu stron, ponieważ jest to gra o wyniku zerowym, a to oznacza albo zaostrzenie konfliktu pomiędzy Wschodem, a UE albo konsensus. 
Współpraca w ramach WNP pomiędzy państwami członkowskimi, jest gwarantem stabilnego rozwoju Europy Wschodniej oraz naturalnej konkurencji dla UE.

Autor: Ewa Golecka


GUUAM

Cytat z opracowania OSW: GUUAM, organizacja powstała w 1997 r. jako pewnego rodzaju przeciwwaga dla dominacji Rosji na obszarze WNP nigdy nie działała zbyt prężnie, a od kilku lat znajdowała się wręcz w letargu. Jej cele - współpraca ekonomiczna, polityczna i wojskowa - były realizowane jedynie w niewielkim stopniu. Rewolucje demokratyczne w Gruzji i na Ukrainie, a także prozachodni zwrot w polityce Mołdawii ujawniły możliwość rewitalizacji GUUAM jako organizacji państw dążących do integracji ze strukturami euroatlantyckimi i europejskimi. Czterej aktywni członkowie GUUAM deklarują mniej lub bardziej otwarcie chęć integracji z Unią Europejską, oraz - z wyjątkiem Mołdawii - z NATO. Gruzja, Azerbejdżan i Mołdawia mają podobne problemy z separatystycznymi republikami, istniejącymi na ich terytoriach. Ukraina dąży ponadto do uzyskania pozycji lidera regionalnego, a GUUAM jest dobrym instrumentem do realizacji tego celu. 

Przez ostatnie lata organizacja ta praktycznie nie istniała. Dopiero rewolucje w Gruzji oraz Ukrainie sprawiły, że przypomniano sobie o GUUAMie. W 2002 roku Uzbekistan zawiesił swoje członkostwo, a niedawno ogłosił o wyjściu z tej organizacji. Jest to spowodowane obawą władz uzbeckich przed powtórką wydarzeń z Kirgizji. Prezydenci Gruzji oraz Ukrainy otwarcie opowiadają się za zwiększeniem roli GUUAMu w rozwoju demokracji na terenie byłego ZSRR. W dodatku decyzja Uzbekistanu była podyktowana chęcią zwrócenia się tego państwa w stronę Moskwy, w której Karimow (prezydent Uzbekistanu) widzi oparcie dla swych rządów. Dodam, ze do tej pory stosunki na linii Moskwa-Taszkient były raczej trudne.

Najwyższym organem GUUAM jest coroczne spotkanie głów państw członkowskich

Organem wykonawczym jest Rada ministrów spraw zagranicznych państw GUUAM

Roboczym organem GUUAM jest Komitet narodowych koordynatorów GUUAM

Informacyjne centrum znajduje się w Kijowie

Powołanych zostało 8 roboczych grup nadzorujących sprawy: energetyki, transportu, handlu, informatyki i telekomunikacji, kultury, nauki i szkolnictwa, turystyki, walki z terroryzmem, przestępczością zorganizowaną i rozprzestrzenianiem narkotyków

Strony www: http://www.guuam.org/ http://www.guuam.org.ua

Autor: LSz

 

Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza

Jej początki to 1992 rok, gdy powołano sojusz celny mający ograniczyć bariery we wzajemnym handlu pomiędzy Rosją, Białorusią, Kazachstanem i Kirgistanem. Prezydenci 5 państw obszaru WNP powołali w październiku 2000 roku Euroazjatycką Wspólnotę Gospodarczą, której głównym celem, zresztą podobnie jak Unii Europejskiej, jest zajmowanie się tworzeniem wspólnego rynku przez państwa stowarzyszone. Znamienny jest także polski skrót tej organizacji - EWG.

W skład Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej wchodzą: Rosja, Białoruś, Kazachstan i Kirgistan, które już w roku 1996 utworzyły unię celną, oraz Tadżykistan, będący w tej unii od 1997 roku. Mołdawia i Ukraina mają status obserwatorów w EWG. Prezydent Rosji Władimir Putin twierdzi, że te ugrupowanie ma zjednoczyć we wspólnym interesie społeczeństwa krajów i samych państw. EWG jest wielkim faktem politycznym o dużych możliwościach.

Szefem nowej wspólnoty został prezydent Kazachstanu, Nursułtan Nazarbajew. Azer Mursalijew, ekspert ds. międzynarodowych "Kommiersant" twierdzi, że nowe ugrupowanie "pomoże rosyjskiemu kapitałowi w łatwiejszym wejściu na sąsiednie rynki i wzmocni rosyjskie wpływy w regionie".

Zdaniem prezydenta Rosji W.W.Putina nowe ugrupowanie "zjednoczy we wspólnym interesie ludzi i państwa", "jest faktycznym czynnikiem wzrostu gospodarczego". a także "spowoduje wzrost gospodarczy w naszych państwach".

Cele organizacji: rozwój handlu pomiędzy krajami członkowskimi, integracja w sferze finansowej, unifikacja praw celnych i podatkowych, zwalczanie handlu narkotykami.

Przez niektórych rosyjskich obserwatorów EWG mogłoby zastąpić WNP, ale z przyczyn politycznych EWG pozostaje niejako w uśpieniu.

Autor: Krzysztof Czauderna, informacje uzupełnił Ł. Szul

 

Wspólna Przestrzeń Gospodarcza

W skład Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej, powołanej w maju 2004 roku, na podstawie umowy z 2003 roku, wchodzą cztery kluczowe państwa byłego Związku Radzieckiego: Rosja, Ukraina, Białoruś i Kazachstan. Celami WPG jest utworzenie strefy wolnego handlu, w której powstaną warunki do swobodnego, przepływu towarów, usług, kapitału oraz ludzi, bez ograniczeń, barier. Koordynowana ma być także polityka podatkowa, pieniężno- kredytowa i walutowa. W 2005 roku wszystkie strony umowy mają podpisać 29 porozumień, określających zasady funkcjonowania WPG. Dla Kremla rozwój WPG to także kwestia prestiżu.

Według szefa Narodowego Banku Białorusi, Piatro Prokopowicza, jeśli za 2-3 lata prace na tworzeniem WPG przyniosą efektywne rezultaty, to powstaną warunki do rozwiązania tych problemów (utworzenia unii walutowej) nie w ramach "dwójki", a w ramach "czwórki" - informuje portal bialorus.pl za "Interfaksem".

Po zwycięstwie Wiktora Juszczenki w wyborach prezydenckich na Ukrainie, myślano, że Ukraina szybko wystąpi lub zawiesi, spowolni integrację w ramach Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej, jednak po odrzuceniu traktatu konstytucyjnego we Francji oraz Holandii liczne są głosy, w tym także, a może właśnie przede wszystkim, z Brukseli, iż na możliwe przyjęcie Ukrainy do UE w bliższej, przewidywalnej przyszłości nie ma szans.

Autor: Krzysztof Czauderna


Związek Rosji i Białorusi

Państwo Związkowe Rosji i Białorusi, organizacja niekiedy, niezgodnie z rosyjskim odpowiednikiem, nazywana ZBiR-em.

Już w 1996 roku utworzono stowarzyszenie Rosji i Białorusi, z własnymi instytucjami, 2 kwietnia 1997 r. przekształcono je w Związek Rosji i Białorusi. Jest to quasi-federacja Rosji i Białorusi, głównym celem tej organizacji jest doprowadzenie do integracji gospodarczej i walutowej tych dwóch państw. W 1998 roku, ówczesny prezydent Rosji, Borys Jelcyn, zaproponował również przyjęcie do Związku Jugosławii, jednakże do tego nie doszło. W grudniu 1998 prezydenci Rosji i Białorusi państw podpisali w Moskwie deklarację o dalszej integracji państw oraz połączeniu ich w jedno państwo związkowe.

W połowie 2002 roku W.W.Putin złożył propozycję A.G.Łukaszence, o włączeniu Białorusi do Rosji: 
"Drogi Aleksandrze Grigojewiczu, bardzo popieramy Wasz projekt zjednoczenia Rosji z Białorusią. Dlatego proponujemy, by Białoruś przyłączyła się do Rosji jako jej trzy zachodnie gubernie." 
Prezydent Łukaszenko nie przystał jednak na tę propozycję.

Od 1 stycznia 2006 roku planowane jest wprowadzenie rubla rosyjskiego na Białorusi, co było już dziesiątki razy uzgadniane, a ostatnio także potwierdzone. Jeszcze w 2005 roku Białoruś i Rosja przyjmą wspólną konstytucję Związku. Istnieje także wspólne zgromadzenie ZRiB. Formowanie Zgromadzenia Parlamentarnego Związku Rosji i Białorusi odbywa się z spośród członków parlamentów obu państw.

Na linii Mińsk - Moskwa dochodziło już wiele razy, do oziębiania i polepszania stosunków. Niezmiernie szkodzi w nich autorytaryzm rządów Łukaszenki, jak i niedawne, nałożone przez Rosjan na Białoruś sankcje gazowe. Jednakże jest także wiele czynników działających na plus we wzajemnych stosunkach tych obu krajów. Trzeba przyznać, ze zazwyczaj są dobre, a integracja Rosji i Białorusi jest najszybsza i najbardziej efektowna ze wszystkich działań, na terenie WNP.

 
 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej? - Zapraszamy na FORUM!!! 
Tam zadasz pytanie, na które na pewno ktoś odpowie!

Pomóż nam ulepszyć stronę!

  • Widzisz nieaktualne dane na stronie?
  • Możesz uzupełnić treść artykułów?
  • Chcesz opublikować własny artykuł?

 

Skontaktuj się z nami!

mapa rosja, ukraina

 
Copyright © 2001 - 2016 RosjaPL.info
 
Wszystkie prawa zastrzeżone!