Problem reformowania systemu wymiaru sprawiedliwości jest poruszany od początku lat 90-tych. Najwięcej zmian wprowadziła konstytucja FR z 1993 r., która dała podstawy formowania władzy sądowniczej według nowoczesnych wzorców. Kolejnym etapem rozwoju reformy sądowniczej było przyjęcie pod koniec 1996 r. ustawy O sudiebnoj sistiemie Rosijskoj Fedieracji.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z pkt. 118 konstytucji akty prawne dotyczące systemu sądowniczego muszą posiadać znaczenie co najmniej federalnych ustaw konstytucyjnych. Wspomniana ustawa wprawdzie posiadała taki status, lecz w rzeczywistości wprowadzała tylko zarys nowego systemu wymiaru sprawiedliwości. Na początku 1998 r. utworzono Departament Sądowy przy Sądzie Najwyższym. Zadaniem tej instytucji miała być przede wszystkim organizacja funkcjonowania sądów powszechnych. Jednocześnie spełniono wymóg konstytucyjny, który zakładał finansowanie sądów z budżetu federalnego. Do tej pory pieniądze pochodziły z Ministerstwa Sprawiedliwości co było naruszeniem zasady niezależności sądów.

Wraz z przyjściem do władzy Putina i jego ekipy podjęto się kolejnych prób reformowania sądownictwa. Inicjatorami kolejnego etapu ulepszania systemu wymiaru sprawiedliwości była Administracja Prezydenta i Ministerstwo Gospodarki i Rozwoju Handlu. Dla wspomnianego resortu uporządkowanie spraw związanych z sądami było istotne, gdyż tylko w sytuacji jasnego i pełnego trójpodziału władzy rosyjska gospodarka mogła być postrzegana jako wolnorynkowa i nowoczesna. Mimo to, ciężar odpowiedzialności za przygotowanie projektów reformy spadł w pełni na Administrację Prezydenta, a w szczególności na Dymitra Kozaka. Do najważniejszych zadań postawionych przed reformatorami zaliczyć należy techniczne usprawnienie pracy sądów, zmniejszenie prerogatyw prokuratury, czy wreszcie stworzenie niezawisłych sądów. Do tego ostatniego punktu obserwatorzy rosyjskiej sceny politycznej mają najwięcej zastrzeżeń. Sam Kozak znany jest jako zwolennik silnej władzy centralnej i w jego rozumieniu zależność od Administracji Prezydenta nie przeczy niezawisłości sądu. Dlatego też w projektach reformy znalazły się zapisy regulujące mechanizmy kontroli sądów przez Kreml.

Efektem prac nad reformą sądownictwa było przyjęcie pakietu aktów prawnych. Wśród najważniejszych innowacji znalazły się kodeksy postępowania arbitrażowego, postępowania cywilnego i postępowania karnego. Zmiany dotyczyły zwłaszcza przekazania części uprawnień prokuratury na rzecz sądów. Po reformie w gestii sądów leżą wnioski o aresztowanie i rewizje. Ponadto prokuratura stała się jedynym organem mogącym wszczynać postępowanie. Zmieniono również ustawy dotyczące grup zawodowych, takich jak adwokaci, czy sędziowie. Dzięki reformie prawa prokuratora i adwokata zostały zrównane. Ograniczono immunitet sędziowski i ustalono zasady, na jakich sędziowie mogą być pociągani do odpowiedzialności karnej i administracyjnej. Zmiana ta wywołała najwięcej dyskusji. Interpretowano ją jako zamach na niezawisłość sądów. Oliwy do ognia dolały nowe regulacje dotyczące kadencyjności przewodniczących sądów i ograniczeń wiekowych sędziów. W dodatku Kreml uzyskał prawo do ingerencji w nominowanie składów sędziowskich.

Reforma sądownictwa w dalszym ciągu nie została zakończona (stan na wiosnę 2005 r.). Co gorsza, jej efekty nie są zbyt optymistyczne. Sądy, które w dalszym ciągu są zależne od władz centralnych stają się narzędziem w walce politycznej i gospodarczej. Nawet główny reformator D. Kozak twierdzi, że największym problemem obecnego sądownictwa jest nieodpowiedni dobór kadr. Jego zdaniem dochodzi czasem nawet do patologicznych sytuacji, gdy elity biznesowe delegują swoich kandydatów na stanowisko sędziego. Przykładem zależności sądów od woli włodarzy Kremla może być głośny proces toczony przeciwko byłemu szefowi kompani paliwowej "Jukos" - Michaiłowi Chodorkowskiemu.

Pomimo wielu negatywnych opinii na temat obecnego stanu rosyjskiego sądownictwa i braku zaufania społeczeństwa do systemu wymiaru sprawiedliwości, należy także zauważyć pozytywne aspekty zmian, które dokonały się za czasów pierwszej kadencji Putina. W efekcie wprowadzenia w życie wspomnianego już kodeksu postępowania karnego, zmniejszyła się o 20% liczba wszczętych spraw sądowych co znacznie usprawniło funkcjonowanie sądów. Również znaczącej redukcji uległa liczba dokonywanych aresztów, z 23 tys. do 10 tys. miesięcznie. Mimo to, sądy wciąż są przeciążone, a procesy przeciągają się w czasie.

 


UWAGA! Kopiowanie tego tekstu w całości lub w fragmentach bez zgody autora jest kategorycznie zabronione. Powyższe działanie narusza ustawę o prawie autorskim i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto przepisywanie tekstu do swoich prac jest nie tylko nieuczciwe, ale także łatwo wykrywalne (systemy typu plagiat). Nie akceptujemy oszustów. W uzasadnionych przypadkach może zostać wyrażona zgoda na przedruk niniejszego tekstu. W tym celu proszę zwracać się do autora.

Aby ograniczyć nieuczciwe wykorzystywanie tego tekstu wszelkie przypisy zostały celowo usunięte.

Jeśli chcesz się powołać w swojej pracy na poniższy tekst - pamiętaj by umieścić odpowiednie przypisy.

 
 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej? - Zapraszamy na FORUM!!! 
Tam zadasz pytanie, na które na pewno ktoś odpowie!

 
Copyright © 2001 - 2016 RosjaPL.info
 
Wszystkie prawa zastrzeżone!