Rosyjska kuchnia, choć w wielu przypadkach jest podobna do kuchni polskiej, to jednak posiada kilka charakterystycznych dań, którymi może się pochwalić. Postaramy się zaprezentować te najbardziej znane dania kuchni rosyjskiej. Od razu warto zaznaczyć, iż ze względu na wspólną historię niektóre z poniższych dań traktowane są także jako narodowe w innych krajach byłego ZSRR, szczególnie na Ukrainie, Białorusi, czy nawet w Kazachstanie.

To co wyróżniało staroruską kuchnię to niemal zupełny brak smażonych dań. Było to spowodowane dostępnością produktów i techniki przygotowania potraw. Na Rusi królowało gotowanie i duszenie. Dania smażone pojawiły się później lecz dzisiaj traktowane są na równi z daniami gotowanymi, czego przykładem mogą być choćby smażone bliny. Szczególne miejsce na rosyjskim stole od zawsze pełniły potrawy kiszone - do dzisiaj trudno sobie wyobrazić rosyjski dom bez kiszonych ogórków, czy kapusty. Wraz z rozwojem Imperium Rosyjskiego do rosyjskiej kuchni zaczęło wchodzić wiele potraw z podbitych narodów. Dania gruzińskie, tatarskie czy np. uzbeckie obecne są w Rosji od dawna i traktowane przez wielu Rosjan niemalże na równi z narodowymi. Podobnie jak w Polsce, w ostatnich latach do Rosji zawitały wszelkie potrawy z najbardziej popularnych kuchni świata. My postaramy się jednak skoncentrować na klasycznych potrawach mających swe korzenie w Rosji, lub takich, które zostały zaadoptowane/zmodyfikowane w Rosji w dawnych czasach.

Zapraszamy więc w kulinarną podróż na Wschód!

 

Rosyjskie zupy

Rosyjskie zupy są najczęściej bardzo gęste i pożywne. W dodatku niemal zawsze do zupy podawany jest chleb. Wynika to z faktu, iż zupy często stanowiły jedyne danie i musiały być wystarczająco sycące.

Solanka zupa rosyjska

Solanka (Солянка)

Solanka to tradycyjna chłopska zupa w Rosji i na Ukrainie. W pierwotnej wersji jej podstawą był wywar rybny, później zaczęto także przygotowywać solankę na bazie rosołu mięsnego lub grzybowego. Specyficznego słono-kwaśnego smaku solance nadają dodatki i przyprawy. A dodatki mogą być wszelakie, poza obowiązkową kapustą i śmietaną dodaje się mnóstwo warzyw i owoców: ziemniaki, cytrynę, pietruszkę, koper, czy nawet kapary. Przyprawić solankę można kwasem chlebowym czy nawet wodą spod ogórków kiszonych. W wersji mięsnej dodaje się każdy rodzaj mięsa (podsmażonego, duszonego lub wędzonego -również parówki). 

Solanka jest więc zupą, do której można dodać w odpowiednich proporcjach niemal wszystko. 

Foto: Roland Geider 


okroszkaOkroszka (Окрошка)

Okroszka to rodzaj tradycyjnej rosyjskiej zupy spożywanej z reguły na zimno. Nazwa wywodzi się od czasownika kruszyć, drobno siekać, co doskonale oddaje istotę tej potrawy. Okroszka składa się bowiem z drobno posikanych mięs lub ryby, warzyw świeżych i kiszonych, posiekanej zieleniny (głównie koper i zielona cebula), a często okroszkę zabiela się śmietaną. Ważnym elementem tego chłodnika jest specjalnie przygotowywany dla okroszki kwas. 

Foto: Andreas Lischka

 

szczi zupa rosyjskaSzczi (Щи)

Zupa z dość osobliwą nazwą to daleki kuzyn naszego kapuśniaku. Kapusta będąca podstawą kuchni rosyjskiej jest głównym składnikiem Szczi. Używa się się zarówno świeżej kapusty, jak i kiszonej. Pozostałe składniki Szczi to mięso (zwłaszcza wołowe), marchew, pietruszka, cebula, czosnek. Cechą charakterystyczną szczi jest kwaśny smak, który uzyskuje się dzięki kiszonej kapuście i kiszonym dodatkom. 

Szczi najbardziej rozpowszechnione jest na północy Rosji

Foto: Victoria Vasilieva

 


 

barszcz ukrainskiBarszcz (Борщ)

Rodzajów barszczy jest mnóstwo. Wynika to z faktu, iż potrawa ta obecna jest w niemal wszystkich krajach środkowej i wschodniej Europy. Barszcz pojawił się na obszarach Rusi Kijowskiej i to właśnie na Ukrainie i w Rosji odgrywa największą role w kuchni. Warto odnotować, że pierwsze pisane wzmianki o polskim barszczu pochodzą z XVIIIw. podczas gdy na Rusi o barszczu pisano dwa wieki wcześniej.  

Barszcz, który spotkamy w restauracjach domach Rosji czy Ukrainy generalnie różni się od tego podstawowego, który znamy w Polsce. Nigdy nie spotkałem się na Wschodzie z barszczem-wywarem. Rosyjski i ukraiński barszcz to raczej zupa warzywna, w której głównym składnikiem są buraki. We wschodnioeuropejskich odmianach barszczu nieodzownym składnikiem jest kawał mięsa wołowego Barszcz najczęściej podawany jest ze śmietaną. Częstym dodatkiem do barszczu, zwłaszcza na Ukrainie są pampuszki, czyli małe drożdżowe bułeczki.  

Na Ukrainie, gdzie barszcz traktuje się niemalże jako dziedzictwo narodowe, używa się nawet pojęcia "indeks barszczu", co jest odpowiednikiem "indeksu Big Maca", służącego do badania parytetu siły nabywczej w różnych krajach. 

Foto: appaloosa


ucha zupa rosyjskaUcha (Уха)

Ucha to typowa dla rosyjskiej kuchni zupa rybna. Jest to wywar z ryb (zwłaszcza słodkowodnych). Sama ryba często podana jest na talerzu w całości, łącznie z płetwą ogonową. 

Odmian Uchy jest bardzo wiele, różnią się nie tylko rodzajem użytej ryby, ale także techniką przygotowania. Można śmiało zaryzykować stwierdzenie, że w każdym rosyjskim domu przygotowuje się inną uchę.  

Foto: Аноним Инкогнитович

 

 



razsolnikRazsolnik (Рассольник)

Niech nikogo nie zmyli nazwa! Razsolnik nie jest z rosołem! Razsolnik to zupa na bazie kiszonych ogórków i wody spod tychże ogórków. I to właśnie woda z ogórków kiszonych po rosyjsku nazywa się "rassoł". 

Cechą szczególną razsolnika jest przygotowanie go na bazie wywaru z nerek cielęcych lub innych podrobów. Poza ogórkami w razsolniku znajdziemy też typowe dla kuchni rosyjskiej, czy polskiej warzywa: ziemniaki, pietruszkę czy cebulę. 

Foto: Шнапс


 Dania główne rosyjskiej kuchni

 

pielmeniPielmeni (Пельмени)

Pielmeni to nic innego jak rodzaj małych pierogów z farszem mięsnym. Mimo, iż w Polsce pierogi kojarzą się z Rosją ze względu na "ruskie pierogi" to jednak prawdopodobną ojczyzną pierogów są kraje dalekowschodnie. Być może ze względu na to, iż pierogi dotarły do Europy poprzez Ruś w naszej kulturze utarła się nazwa "ruskich pierogów". Od razu trzeba jednak zaznaczyć, że nasze ruskie pierogi nie przypominają rosyjskich pielmeni. Po pierwsze są znacznie większe, a po drugie mają farsz bezmięsny. Polskie pierogi (również te "ruskie") są zbliżone do ukraińskich Warieników, często spotykanych w menu rosyjskich barów i restauracji. Pielmeni czasami podawane są w bulionie.

Dla osób nie znających języka rosyjskiego może okazać się nie małym zaskoczeniem, że rosyjski pieróg (пирог) to rodzaj pieczonego lub smażonego ciasta z nadzieniem, niczym nie przypominającego naszych pierogów. 

Foto: Alexander Baranov


boeuf-stroganovBoeaf Stroganow (Бефстроганов)

Zacznijmy od nazwy. Danie nazywa się Stroganow, a nie Strogonow jak przyjęło się w Polsce. A nazwę swą danie zawdzięcza hrabiemu Stroganowowi, który to w II połowie XIXw. prowadził w Odessie tzw. "otwarty dom". Był to powszechny wówczas zwyczaj, polegający na tym, iż zamożni przedstawicie wyższych sfer regularnie zapraszali do swego domu inteligencję w celach przeprowadzania dyskusji. I właśnie na cele takich spotkań rzekomo wymyślono Boeaf Stroganowa jako danie proste do podgrzewania, sycące, a przede wszystkim smaczne. Złośliwi twierdzą, ze danie wymyślił kucharz Stroganowa w momencie gdy jego pracodawca stracił wszystkie zęby. Tak czy owak, danie zyskało w krótkim czasie ogromną popularność na całym świecie. 

Rosyjska (oryginalny przepis się nie zachował) wersja Stroganowa zawiera wyłącznie mięso wołowe, cebulę, śmietanę oraz przyprawy. Nie znajdziemy tam ogórków, tym bardziej kiszonych. Dodatek ogórków jest litewską lub polską interpretacją tego dania.

Foto: Ivona Bigmir)net


rosyjskie bliny

Bliny (Блины)

Bliny to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań rosyjskiej, ale także ukraińskiej kuchni. Rodzajów blinów jest sporo, jednak podstawowy podział to zwykłe bliny i tzw. ruskie bliny. Te pierwsze przypominają nasze naleśniki, zaś te "ruskie" przygotowywane są z drożdżowego ciasta i wypiekane w tradycyjnym ruskim piecu, dlatego też są grubsze.

Rosjanie jedzą bliny z mnóstwem różnych dodatków. Może to być mięso, wędlina, ser, twaróg, grzyby, kawior, jajko, różne dżemy i konfitury, sosy, czy wreszcie śmietana.

Bliny odgrywały na tyle ważną rolę w rosyjskiej kulturze, że pojawiają się często w języku w sytuacjach nie związanych z jedzeniem. Rosyjski odpowiednik powiedzenia "Pierwsze koty za płoty" to "Piervyj blin komom" - czyli pierwszy blin wychodzi grudą. Słowo blin jest także eufemizmem od słowa bljad', czyli kurwa. 

Na zdjęciu obok tzw. ruskie bliny. Foto: Pasha C 


syrnikiSyrniki (Сырники)

Syrniki to danie białoruskiej, rosyjskiej i ukraińskiej kuchni. Są to smażone placki z cista, w skład którego wchodzą twaróg, mąka i jajka. Czasem dodaje się rodzynki lub owoce.

Syrniki z reguły podawane są na słodko, ze śmietaną, cukrem lub dżemem.

Foto: pussbigeyes

 


kotlet kijowskiKotlet po kijowsku (Котлета по-киевски)

Dla wielu osób będzie to zaskoczenie: danie znane w Polsce jako kotlet de volaille to tak naprawdę import z rosyjskiej kuchni kotleta po kijowsku. Aby dodać daniu wykwintnej nazwy zastosowano francuskie słowo. Danie to pod różnymi nazwami było znane w Rosji w XIXw. Na popularności straciło po rewolucji październikowej, jednak po II wojnie światowej od nowa zaczęto przyrządzać tę potrawę. I to właśnie w czasach PRL-u trafiła ona na polskie stoły.

Kotlet kijowski to nic innego jak panierowane mięso drobiowe (często z kostką), w środku którego zamknięte jest masło i przyprawy.

Foto: Bev Sykes


kotlet pozarskiKotlet pożarski (Пожарские котлеты)

Kotlet pożarski to smażone danie przyrządzone z farszu drobiowego i pieczywa.

Istnieje kilka legend skąd pojawiła się nazwa tej potrawy. I choć nie do końca wiadomo skąd pochodzi nazwa tej potrawy, gdyż istnieje kilka legent na ten temat, to z pewnością wywodzi się ona od nazwiska "Pożarski", popularnego w Rosji. Nie ma więc kotlet pożarski nic wspólnego z jakimkolwiek poązarem :)

Foto: A. Savin


 

kaszaKasza (Каша)

Nie sposób pisać o rosyjskiej kuchni i nie wspomnieć o kaszy. Można śmiało rzec, iż kasza jest podstawą rosyjskiej kuchni. Karmi się nią dzieci, dorosłych, starców. Je się ją na śniadanie (z mlekiem), na obiad jako dodatek lub jako osobne danie, jada się ją również na kolację. Jedzą kaszę żołnierze - stąd nazwa kucharza woskowego - "kaszewar".

Mówiąc krótko: Rosja kaszą stoi!

Foto: Olga/Олька


 

 

Zakąski rosyjskiej kuchni

Ci co zetknęli się z rosyjskimi zwyczajami wiedzą, że zakąski pełnią w życiu Rosjan ogromną rolę. Zakąska to nie tylko wstęp do jedzenia, to także nieodłączny dodatek do wódki. Rosjanie nie zapijają mocnych alkoholi, oni zagryzają. Poniżej prezentujemy najpopularniejsze zakąski (i sałatki) rosyjskiej kuchni.

 

kiszone ogorkiKiszone warzywa

Zdecydowanie największą popularnością cieszą się kiszone ogórki. Jednak Rosjanie i Ukraińce kiszą dosłownie wszystko co się da:

  • pomidory,
  • paprykę,
  • arbuzy,
  • marchewkę,
  • czosnek,
  • rzepę
  • cebulę

Osobiście szczególnie polecam spróbować kiszony czosnek niedźwiedzi (черемша).

Foto: Mikhail Orlov


kawior rosyjskiKawior (Икра)

Symbolem rosyjskiej kuchni jest kawior. Spożywany jest jako zakąska lub dodawany jako dodatek do innych potraw (np. blinów).

Najcenniejszy jest kawior czarny, zwłaszcza ten pozyskiwany z bieługi. Im większe ziarenka i mniej "rybny" zapach tym wyższy gatunek kawioru. Ceny czarnego kawioru osiągają bardzo wysoki poziom.

W przypadku czerwonego kawioru ważne by ziarenka były jak najmniejsze. Kawior czerwony pozyskiwany jest głównie z łososiowatych ryb Oceanu Spokojnego, np. gorbuszy.

Foto: Michele Solmi


salatka oliwierSałatka Oliwier (Оливье)

Sałatka Oliwier traktowana jest przez Rosjan jako danie świąteczne, trudno sobie wyobrazić noworoczny stół bez tejże sałatki. Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego mistrza kulinarnego, który w latach 60-tych XIX w. prowadził restaurację w Moskwie. Danie to zyskała szczególną popularność w czasie ZSRR. 

Sałatka Oliwier jest dość podobna do polskiej sałatki jarzynowej, z tą różnicą, że nieodłącznym jej dodatkiem jest mięso - kiełbasa.

W niektórych krajach danie to znane jest pod nazwą "sałatki rosyjskiej".

Foto: Новоросс


 

rosyjski sledzŚledź pod kołderką (Сельдь под шубой)

Śledź pod każdą postacią jest bardzo popularny w Rosji, zwłaszcza jako zakąska do wódki. Szczególną odmianą zakąski śledziowej jest tzw. śledź pod szubą, czyli futrem :)

W tym wariancie pokrojone kawałki śledzia obłożone są sałatką z gotowanych ziemniaków, buraków i marchewki.

Jest to na pewno jedna z bardziej nietypowych potraw kuchni rosyjskiej.

Foto: Zsergei


marchewka koreanskaMarchewka po koreańsku (Морковь по-корейски)

Jak sama nazwa wskazuje nie jest to danie rdzennie rosyjskie. Znalazło się ono jednak tutaj gdyż w kryzysowych czasach radzieckich oryginalny przepis na tyle ewoluował, iż powstała zupełnie inna zakąska, która dzisiaj jest nieodłączną częścią rosyjskiej kuchni.

Otóż w oryginale danie koreańskie oparte było na kapuście pekińskiej i przyprawach. W czasach ZSRR trudno było dostać kapustę pekińską więc zastąpiono ją... marchewką krojoną na długie wąskie paski. Prawdopodobnie danie do Rosji przywieźli Koreańczycy, którzy osiedlili się na terenach ZSRR po wojnie koreańskiej. 

Wśród wielu przypraw sałatki wyróżniają się nasiona kolendry, czosnek. Zaś "poślizgu" sałatce dodaje olej bawełniany.

Foto: Kf8


 Rosyjskie napoje

 

kwasKwas chlebowy (Квас)

Wprawdzie kwas chlebowy znany jest w całej Europie, to jednak nigdzie nie jest tak powszechny i popularny jak w Rosji, Białorusi czy na Ukrainie. Jest to napój bezalkoholowy (używany często do gaszenia kaca) o słodko-kwaśnym zapachu i smaku pieczonego chleba.

Kwas można dostać niemal wszędzie, również sprzedawany jest z beczkowozów na ulicy (patrz zdjęcie obok). Kwas sprzedawany w butelkach plastikowych (również w Polsce) niestety odbiega od prawdziwego, domowego walorami smakowymi.

Foto: dmytrok


morsMors (Морс)

Kto nie próbował smaku prawdziwego domowego morsa ten nie był w Rosji lub na Ukrainie! Mors to podstawa! Mors to legenda! :)

Jest to bezalkoholowy napój uzyskiwany z soku dzikich owoców, głownie żurawiny lub brusznicy. Mors wspaniale pasuje do wódki lub jako zwykły napój gaszący pragnienie. Wykorzystywany jest także do przygotowania alkoholowych drinków.

Foto: Kateryna Kondrashova

 

 

 
 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej? - Zapraszamy na FORUM!!! 
Tam zadasz pytanie, na które na pewno ktoś odpowie!

Pomóż nam ulepszyć stronę!

  • Widzisz nieaktualne dane na stronie?
  • Możesz uzupełnić treść artykułów?
  • Chcesz opublikować własny artykuł?

 

Skontaktuj się z nami!

mapa rosja, ukraina

 
Copyright © 2001 - 2016 RosjaPL.info
 
Wszystkie prawa zastrzeżone!