Wysocki i Okudżawa

Twórczość Władimira Wysockiego i Bułata Okudżawy zasługuje na szczególne miejsce w historii literatury XX wieku. Poeci ci posługując się nowatorskimi sposobami przekazu treści, potrafili dotrzeć do serc i dusz milionów odbiorców. Nie przeszkodziła im w tym nawet wszechobecna w owym czasie w Związku Radzieckim cenzura1. Pomimo pojawiających się na każdym kroku utrudnień poeci ci potrafili mówić na zakazane powszechnie tematy. Z pewnością dzięki temu przekonali oni do siebie rzesze słuchaczy. Błędem byłoby jednak sądzić, że popularność wynikała tylko z opozycyjnego wobec władz charakteru ich twórczości. Tematy poruszane w wierszach Wysockiego i Okudżawy były bardzo często bliskie sercu odbiorcy. Powszechność i dostępność słów bardów sprawiała, że każdy mógł znaleźć w utworach tych poetów coś dla siebie. W wielu przypadkach pieśniarze występowali w roli źródeł informacji, a nawet spełniali funkcje wychowawczo-moralizatorskie. Dodatkowym atutem stawała się oprawa muzyczna do wykonywanych wierszy-pieśni.

 

 

Źródła pieśni autorskiej

Aby w pełni zrozumieć głębię twórczości Wysockiego i Okudżawy należy zastanowić się nie tylko nad samą treścią, ale również nad formą wypowiadanych słów. Trzeba także zrozumieć tło epoki, w której pisali ci bardowie. Po śmierci Stalina oraz po wygłoszeniu historycznego referatu przez Chruszczowanastąpiło w Rosji Radzieckiej przebudzenie literatury2. Jednak panująca wciąż w Związku Radzieckim cenzura sprawiła, że wielu literatów było zmuszonych do wydawania swoich dzieł w Samizdacie. Ogromna ilość utworów była mozolnie przepisywana domowymi sposobami i kolportowana z pominięciem oficjalnej sieci dystrybucji i sprzedaży. Dzięki Samizdatowi wiele niedostępnych na oficjalnym rynku wydawniczym utworów mogło dotrzeć do czytelników. Szczególną formą Samizdatu stał się Magnitizdat, czyli forma nieoficjalnej dystrybucji nagrań dźwiękowych. I to właśnie twórczość bardów, w tym Wysockiego iOkudżawy były najczęściej rozpowszechniane w ten sposób.

Analizując twórczość Wysockiego i Okudżawy nie sposób nie zainteresować się gatunkiem, jaki uprawiali ci poeci - pieśnią autorską. Korzenie współczesnej pieśni autorskiej w Związku Radzieckim sięgają początku lat 50-tych minionego stulecia3. Są one nierozerwalnie związane z tak zwaną odwilżą Chruszczowowską. To właśnie śmierć Stalina i chwilowa odwilż umożliwiła wielu poetom zaprezentowanie swojej twórczości szerszemu gronu odbiorców. Do tej pory uliczni pieśniarze śpiewali z reguły stare rosyjskie i cygańskie ballady i romanse. Natomiast włączenie do repertuaru własnych wierszy było nowością. Ośrodkiem, wokół którego skupili się twórcy pieśni autorskiej był Moskiewski Państwowy Instytut Pedagogiczny4. To właśnie na tej uczelni, w tym samym czasie studiowali oraz pisali swoje wiersze: Ariadna Jakuszewa, Julij Kim, Władimir Czernow, czy wreszcie najważniejszy twórca wczesnego okresu pieśni autorskiej - Jurij Wizbor. Poeci ci nadali również nowopowstałemu gatunkowi literackiemu nazwę pieśni autorskiej - czyli wiersza-piosenki tworzonego i wykonywanego pod akompaniament instrumentu muzycznego (najczęściej gitary) przez jedną osobę5.

Twórczość pierwszych twórców piosenki autorskiej miała wiele cech wspólnych. Bohaterem ich wierszy najczęściej był włóczęga-marzyciel, który jeździł po dalekich krajach z gitarą. Jego światem były góry, tajga oraz nieprzebyte przestrzenie. Wyraźne piętno na twórczości pierwszych bardów odcisnęła epoka romantyzmu w literaturze. Tematykę wczesnej pieśni autorskiej zmienił debiutujący wówczas Bułat Okudżawa. Jego bohater również odchodzi od smutnego obrazu otaczającej ówczesnego człowieka rzeczywistości - jednak nie ucieka on w góry, a w romantyczną przeszłość. Okudżawa przenosi swojego odbiorcę w odległe czasy Puszkina, czy też wojny domowej6. Dzięki temu poecie udaje się uzyskać efekt bliskiego obcowania z wielkimi twórcami7.

Na początku lat 60-tych miał miejsce debiut ostatniego z bardów pierwszego pokolenia (oryg: первого призыва) - Włodzimierza Wysockiego. To właśnie na okres działalności Wysockiego oraz Okudżawy przypada czas największej popularności pieśni autorskiej8. Ci dwaj poeci-pieśniarze ostatecznie sformowali ostateczny kształt i formę tego gatunku literackiego. Mieli oni oczywiście swoich następców i naśladowców w każdym pokoleniu, czy to Aleksandra Rozenbauma, czy z młodego pokolenia Wiktora Coja i Jurija Szewczuka. Jednakże ich twórczość znacząco różni się od kanonu pieśni autorskiej.

 

Magnitizdat jako forma rozpowszechniania treści

Fenomen ogromnej popularności Wysockiego i Okudżawy staje się jeszcze bardziej zagadkowy jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że tomiki wierszy oraz kasety, czy też płyty z nagraniami nie były dostępne w sprzedaży. W jaki więc sposób udało się nieobecnym artystom zdobyć taką popularność, by stać się symbolami swojej epoki? Kasety z nagraniami nagrywano domowym sposobem, z reguły przy pomocy amatorskiego magnetofonu, następnie zaś kopiowano nagrania i w coraz słabszej jakości trafiały one do rąk odbiorców9. Jednak gdyby nie ogromna ilość koncertów, które odbywały się w całym kraju, nawet w ten sposób nie udałoby się rozpowszechnić półlegalnej twórczości na cały obszar Związku Radzieckiego. W okresie funkcjonowania komunistycznej cenzury twórca, który pozostawał poza Związkiem Pisarzy ZSRR10 (a tak było z Wysockim, natomiast twórczość oraz poglądy Okudżawy niejednokrotnie były poddawane krytyce na forum Związku Pisarzy) skazany był na milczenie i niepamięć. Jednak w przypadku Wysockiego cenzura objęła głównie wydawnictwo jego wierszy-piosenek, pozwolono mu zaś na koncertowanie i spotkania z publicznością. To właśnie podczas tych bezpośrednich kontaktów z odbiorcami nagrywano pieśni, zaś bard zdobywał sławę. Dodatkową popularność bardowie zyskali dzięki grze w teatrze i w filmach. Na przykład Wysocki potrafił wykorzystać fakt, że był również aktorem cieszącego się wówczas ogromną popularnością Teatru na Tagance. Właśnie dzięki występom na deskach tegoż teatru Wysocki zapadł w pamięci jako tytułowa postać z przedstawienia Hamlet. Ponadto niemalże każdy zapamiętał Wysockiego jako odtwórcę roli kapitana Żegłowa z telewizyjnego serialu Место встречи изменить нельзя. Z punktu widzenia dzisiejszego komercyjnego przemysłu taki sposób dystrybucji nagrań oraz zdobywania popularności wydawać może się śmieszny, jednak nie należy zapominać, że do tej pory żaden z rosyjskich wykonawców nawet korzystając z usług komercji nie zdobył podobnej popularności.

 

Wojna jako źródło inspiracji

Jednym z najczęściej pojawiających się tematów w twórczości zarówno Wysockiego jak i Okudżawy była wojna. Problem ten poruszany był przez pisarzy wszystkich epok. Wynika to z faktu, że konflikty zbrojne towarzyszyły człowiekowi od zawsze. Wojna stała się nieodzownym elementem życia człowieka i w związku z tym stawała się ona tematem oraz inspiracją dla literatów, czy pieśniarzy. Tematyka wojenna nie straciła nic ze swojej aktualności w XX wieku. Przecież to właśnie w minionym stuleciu światem wstrząsnęły wybuchy dwóch światowych wojen. Zaś na gruncie rosyjskim miniony wiek odznaczył się przede wszystkim tak zwaną Wielką Wojną Ojczyźnianą, czyli wojną z hitlerowskimi Niemcami w latach 1941-1945. Ta okrutna i wyniszczająca wojna, dla której areną stało się między innymi terytorium Związku Radzieckiego, nie pozostała bez wpływu na twórczość tak Wysockiego, jak i Okudżawy. Jednak jak twierdzi S. Uwarowa w artykule Сопоставленная Характеристика Военной Темы в поэзии Высоцкого и Окуджавы11 podejście do problematyki wojennej u obu poetów jest zdecydowanie różne. Dotyczy to zarówno samego sposobu opisu wojny, a także zakresu oddziaływania tematu wojny na twórczość.

W przypadku poezji Wysockiego mamy do czynienia z wojną jako jednym z tematów, granice motywu wojny są łatwe do określenia, zaś pieśni składają się w wyróżniający się cykl, który autor nazwał Мои песни о войне lub цикл военных песен. Natomiast u Okudżawy trudno znaleźć wyraźne wyodrębnienie tematu wojny12. Granice pomiędzy tematyką wojenną są bardzo płynne i nie dające się jednoznacznie określić . Metafory wojenne pojawiają się do opisania zupełnie innych tematów:

Плачьте, дети! Умирает мартовский снег. 
Мы ему воздадим генеральские почести13

Zresztą sam Okudżawa był przeciwny wyodrębnianiu wojny jako samoistnego tematu dla wierszy14.

Bardzo istotny, a związany z wojną, jest patos bohatera. Dla Wysockiego heroiczny czyn na polu bitwy jest wyrazem osiągnięcia stanu najwyższego samo spełnienia duchowego bohatera, czy też sposobu realizacji samego siebie. Z punktu widzenia moralności wojna staje się próbą dla człowieka, Wysockistawia pytanie wprost:

На чем проверяются люди, 
Если войны уже нет?15

Żołnierz Wysockiego ryzykuje swoje życie dla szczytnych celów. Należy podkreślić, że śmierć na wojnie traktowana jest przez Wysockiego jako kulminacja szczytnego celu, jako droga do nieśmiertelności, wiecznej nagrody. Na ziemi zaś, nie zawsze nagrodzony zostaje ten, który na wyróżnienie rzeczywiście zasłużył:

Встречаю я Сережку Фомина 
— А он Герой Советского Союза...16

Zupełnie inaczej przedstawia obrońcę ojczyzny Okudżawa. Można powiedzieć, że żołnierz w wierszach Okudżawy posiada znacznie więcej cech przeciętnego człowieka. Pojawia się nieobecne w pieśniach Wysockiego poczucie strachu. W jednej ze swoich najbardziej znanych pieśni Okudżawaśpiewa:

Не верьте пехоте,
когда она бравые песни поет...17

Trudno jest u Okudżawy znaleźć podobną jak u Wysockiego interpretację i znaczenie wojny. Okudżawa nie pisze o nagrodach, czy medalach za stoczone boje, twierdzi on, że:

цена за минувшие муки
ничтожна, как дым и трава18

Со ciekawe, w twórczości Okudżawy nie pojawiają się w wyraźny sposób wątki autobiograficzne z okresu wojny. W przeciwieństwie do WysockiegoOkudżawa brał czynny udział w działaniach wojennych19 i być może własne doświadczenia sprawiły, że nie przedstawiał on walki w kategoriach "dobra" i "zła". Jego postaci nie sąwybitne, mają swoje słabości - takie same, jakie mieli autentyczni żołnierze. Okudżawie zdarza się nawet przedstawiać bohaterów jako karykatury prawdziwych żołnierzy:

я ручками размахиваю, я ножками сучу, 
и уцелеть рассчитываю, и победить хочу20

Według wspominanej już Uwarowej istnieje zasadnicza różnica w pojmowaniu przez bardów samego pojęcia wojny. Wysocki traktuje konflikt w kategoriach "strategicznych"21. W wierszach i pieśniach Wysockiego świat podzielony jest na dwa obozy:

Ведь на фронте два передних края: 
Наш, а вот он — их передний край22

Wrogi obóz staje się symbolem zła, okrucieństwa i bezprawia. Przeciwnik określany jest pejoratywnymi określeniami. Natomiast "my" walczymy w imię szczytnych idei, by wyzwolić ojczyznę od wroga i zaprowadzić w niej porządek. I zapewne taka idealizacja wojny doprowadza do osobistych wstrząsówWysockiego, w chwili gdy dowiaduje się on o prawdziwych historiach z okresu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej23, czy też w sytuacji gdy sam ma możliwość porównania warunków życia w "zwycięskim" Związku Radzieckim i pokonanymi Niemcami.

Z kolei Okudżawa upatruje się źródła zła nie we wrogu, zaś w samej wojnie. Uważa ją za największego przeciwnika:

Ах, война, что ж ты сделала, подлая...24

Na wojnie według pieśniarza nie ma dobrych i złych, zwycięzców i pokonanych, nieważne nawet staje się to, kto tę wojnę zaczął. Wojna według Okudżawystaje się wręcz alogiczna.

 

Oddziaływanie świata przestępczego na twórczość bardów

Twórcy pieśni autorskiej bardzo często poruszali w swoich utworach tzw. tematykę błatniacką. Ma ona ścisły związek z problematyką subkultur przestępczych oraz folkloru łagrowego. Pojawienie się w literaturze tematyki obozowej jest związane z twórczością takich pisarzy jak Aleksander Sołżenicyn, czy Warłam Szałamow25. To właśni ci literaci mieli bezpośredni wpływ na zainteresowanie inteligencji tematyką określonych subkultur, a także swoistym folklorem panującym w środowiskach przestępczych. Bardzo szybko zainteresowali się tą tematyką piosenkarze, tworząc tym samym nowy gatunek - piosenkę błatniacką. Pieśni te odkrywały przed odbiorcą społeczną stronę życia osób nie uznawanych przez system za pełnoprawnych obywateli Związku Radzieckiego. Pieśniarze opowiadali nie tylko o istnieniu równoległego, nieoficjalnego świata, ale także wskazywali na fakt, że również tam istnieje cały szereg wartości. Okazywało się, że ludzie z góry przekreśleni przez oficjalną propagandę postępują według własnych zasad, niejednokrotnie podejmując odpowiedzialne decyzje. Bardowie potrafili przekonać społeczeństwo, że świat przestępczy to nie tylko pogoń za łupem i ucieczka przed organami ścigania. To także świat posiadający swoją hierarchię wartości, która niejednokrotnie bywała zdrowsza od zasad panujących w "normalnym" świecie.

Prekursorami piosenki błatniackiej był Okudżawa i Aleksander Galicz. O ile nie sposób przecenić rolę tych dwóch pieśniarzy na rozwój piosenki błatniackiej, to jednak trzeba przyznać, że największym propagatorem tematyki błatniackiej stał się ich uczeń i naśladowca - Wysocki. Tematyka związana z subkulturą świata przestępczego zdominowała jego początkową twórczość. Jednocześnie przysporzyła mu ogromną popularność. Co ciekawe, jak twierdzi I. Jefimow wielu badaczy pieśni błatniackiej zarzuca Wysockiemu, że nie potrafił w dostatecznym stopniu nasycić tekstu pieśni słownictwem pochodzącym z żargonu przestępców26. Zarzut ten traci na znaczeniu, gdy weźmiemy pod uwagę pierwszą zwrotkę piosenki pt. Про хорошего жулика:

Вот раньше — жизнь: 
И вверх, и вниз 
Идешь без конвоиров, 
Покуришь план, 
Пойдешь на бан 
-И щиплешь пассажиров, 
А на разбой 
Берешь с собой 
Надежную шалаву, 
Потом — за грудь 
Кого-нибудь, 
И делаешь Варшаву27

Fragment ten zawiera wiele słów niezrozumiałych dla przeciętnego czytelnika. Chyba nikt spoza określonych środowisk nie używa zamiast «вокзал» słowa «бан», czy wreszcie nie dla każdego wyrażenie «делать Варшаву» jest synonimem słowa «уничтожить». Jak widać na powyższym przykładzie żargon używany przez złodziei nie był obcy Wysockiemu. Co więcej, poeta ten potrafił ukazać w swoich pieśniach -szkicach charakterologicznych drastyczne szczegóły życia powszedniego, najbardziej zaś uderza sąsiedztwo występku z cnotą.

Nie tylko używanym w swoich pieśniach słownictwem Wysocki nawiązuje do gatunku piosenki błatniackiej. W jego wierszach pojawiają się charakterystyczne schematy bohaterów, a także funkcjonujący kodeks honorowy odpowiedni dla danego środowiska28. Bardzo często Wysocki opowiada o życiu ludzi z marginesu społecznego, o ich zwyczajach oraz zachowaniach29. Szczególnym typem bohatera w tym gatunku literackim staje się postać matki. Symbolizuje ona dobro i pasywnie przeciwstawia się złu zabierającemu jej syna. To właśnie matka jest najważniejszą wartością w życiu przestępcy, rozłąka z nią boli najbardziej. Bardzo często w piosence błatniackiej mamy do czynienia z formą dialogu pomiędzy synem, a matką. Wszystkie te cechy znajdujemy również w piosenkach Wysockiego:

Мать моя давай рыдать,
Давай и думать, и гадать,
Куда, куда меня пошлют. 
Мать моя давай рыдать, 
А мне ж ведь, в общем, наплевать, 
Куда, куда меня пошлют30

О ile postać matki znajduje się na biegunie dobra w hierarchii wartości przestępców, na przeciwstawnym miejscu znajdują się wszelakie siły zła. Bezsprzecznie największym wrogiem złodzieja jest prokurator. Osobie tej nadawane są wszelkie negatywne cechy charakteru, zaś wynikają one tylko i wyłącznie z racji sprawowanej funkcji. W pieśniach błatniackich częstokroć zło jest uosabiane z wszelkiego rodzaju zdrajcami, a także osobami starającymi się przeciwstawiać złodziejowi - sędziami, milicjantami. Tak też wygląda świat wartości w pieśniach Wysockiego.

Dzięki poruszaniu przez bardów tematyki marginesu społecznego łatwiej jest im budować obraz charakterologiczny postaci. Pokazywanie rzeczywistości wraz z jej wadami: brutalnością i wulgarnością, a także z zaletami sprawia, że poecie udaje się zaprezentować odbiorcy pełen obraz życia.

 

Motyw przyjaźni i miłości

Szczególne miejsce w twórczości bardów zajmuje bez wątpienia temat przyjaźni. Niejedna piosenka Okudżawy jest w całości poświęcona relacjom międzyludzkim, zaś Wysocki poświęca temu tematowi cały cykl pieśni. To właśnie przyjaźń i miłość stają się obiektem analizy poetów. Pieśniarze przekazują także stworzony przez siebie ideał przyjaźni. Jakie więc jest to uczucie według bardów? Na pewno przyjaźń staje się najcenniejszą wartością w życiu. Sam Wysocki niejednokrotnie udowadniał, że miłość do kobiety nie wystarcza - w życiu człowieka potrzebni są również przyjaciele31.

Najważniejszymi cechami wyróżniającymi przyjaźń są szczerość i zaufanie. To właśnie dzięki tym wartościom, według poetów, łatwo można rozpoznać przyjaciela, osobę, którą jednak trzeba wpierw sprawdzić. W jednej z najbardziej znanych pieśni Wysockiego pt. Песня о друге poeta wyraźnie wskazuje nam ideał zaufanego przyjaciela:

Если шёл он с тобой
Как в бой,
На вершине стоял - хмельной, 
-Значит, как на себя самого 
Положись на него!32

Charakterystyczne dla Wysockiego jest też miejsce, w którym można "sprawdzić" człowieka. Najczęściej próbie można poddać przyjaciela albo na wojnie albo w górach, czyli w miejscach gdzie człowiek jest narażony na skrajny wysiłek i ryzyko. I właśnie w takich ekstremalnych warunkach, gdy walczy się ze swoimi słabościami najłatwiej jest dostrzec wady oraz zalety drugiej osoby.

W pewnych, wyjątkowych sytuacjach Wysocki wartościuje przyjaciela słowem brat. Braterstwo poeta uważa za szczególny poziom przyjaźni, co więcej używa go jedynie w kulminacyjnych momentach opowiadania dając wyraz najwyższego uznania, jakiego może dostąpić człowiek:

Я ничего им не сказал, 
Ни на кого не показал! 
Скажите всем, кого я знал: 
Я им остался братом!33

Natomiast Okudżawa zdecydowanie częściej koncentrował się na uczuciu miłości. Jak twierdzą badacze, to właśnie Okudżawa wskrzesił w rosyjskiej poezji miłosną lirykę wraz z jej rodzajami muzycznymi34. Wiersze Okudżawy układają się według klasycznego tematu powieści miłosnej. W swoich romansach poeta zwraca szczególną uwagę na wartość człowieka wraz z jego uczuciami i przeżyciami. Jak twierdzą niektórzy badacze Okudżawa o kobietach oraz o miłości wypowiada się używając specyficznego, starodawnego stylu35:

Вы в глаза ее взгляните,
Как в спасение свое,
Вы сравните, вы сравните 
С близким берегом ее36

Jak twierdzą badacze twórczości Okudżawy, poeta ten koncentruje się na uczuciu miłości37. Kobiecość przejawia się u Okudżawy w swojej poezji, przyrodzie czy nawet w choince świątecznej.

Podobnie jak i Wysocki, Okudżawa przywiązuje dużą rolę do braterstwa. Jest ono dla niego nie tylko najwyższym wyrazem więzi międzyludzkiej, ale także staje się ono sposobem na przetrwanie. W jednej ze swoich najbardziej znanych piosenek pt. Союз друзей (Старинная студенческая песня) Okudżawa śpiewa:

Возьмемся за руки, друзья, 
друзья, возьмемся за руки, 
чтоб не пропасть поодиночке38

Piosenka ta, jak twierdzi sam jej autor, została napisana niedługo po przełomowym XX zjeździe KPZR i miała stać się również wezwaniem do wspólnego czynu39. Zdaniem poety jedność myśli powinna iść w parze z braterstwem czynu. Co jednak, ku wielkiemu rozczarowaniu Okudżawy, owym czasie się nie wydarzyło.

Przyjaźń w ujęciu bardów staje się pewnego rodzaju nakazem etycznym. Człowiek pozbawiony uczuć względem drugich osób jest istotą niepełną, ułomną. Na każdym kroku pieśniarze przypominają odbiorcy o ogromnym znaczeniu przyjaźni, a także ostrzegają przed szybko biegnącym czasem, niezbędnym do zawierania znajomości:

Давайте понимать друг друга с полуслова, 
чтоб, ошибившись раз, не ошибиться снова.
Давайте жить, во всем друг другу потакая, 
-тем более, что жизнь короткая такая40

 

Popularność pieśni autorskiej jako fenomen kultury ZSRR

Omawiając twórczość Wysockiego i Okudżawy należy zastanowić się nad zjawiskiem ogromnej popularności tych poetów-pieśniarzy. Z pewnością bardowie nie zyskaliby sobie takiej sławy, gdyby odbiorcy oceniali ich wyłącznie na podstawie doznań estetycznych płynących z walorów muzycznych wykonywanych przez nich wierszy-pieśni. Warto przypomnieć, że bardowie nie byli wirtuozami gry na gitarze, sam Wysocki nigdy nie nauczył się nawet zapisu nutowego. Jednak z pewnością korzystanie z pieśni jako formy przekazywania treści ułatwiło im zadanie dotarcia do słuchacza. Przekształcenie czytelnika w słuchacza nie tylko związane było z panującą w Związku Radzieckim cenzurą, ale miało także za zadanie niesienie odbiorcy pomocy w poprawnej interpretacji odbioru. Za pomocą odpowiedniej, żywiołowej intonacji muzycznej pieśniarz mógł kierować uczuciami i myślami swojego słuchacza41.

Ważniejszą rolę w zdobywaniu ludzkich serc przez bardów odegrały przekazywane treści. Jak twierdzi W. Tołstych, fenomen popularności bardów polegał na tym, że potrafili oni się stać bliskimi dla setek tysięcy osób42. Przykładowo Wysocki posiadał dar wyławiania z otaczającej go rzeczywistości pewnych zjawisk i tematów, które następnie w formie metafor potrafił przekazać w sposób tak ekspresywny, że słuchaczowi jego pieśni trudno było uwierzyć, że wyśpiewane przez pieśniarza historie są tylko i wyłącznie fikcją literacką.

Jedną z najważniejszych zalet bardów była ich autentyczność. Odnosiła się ona nie tylko do kontaktów z widownią i zachowania poza sceną, ale dotyczyła ona przede wszystkim prostoty i bezpośredniości przekazywanych treści. Świat pieśni bardów jest częstokroć prymitywny i mało podniosły. Taka forma wypowiadania się jest związana z samym gatunkiem pieśni autorskiej - bard ma być również gawędziarzem, który obnaża wszelkie aspekty życia, te pozbawione "dobrego smaku" również. Te czynniki miały ogromny wpływ na wzrost popularności oraz zaufania wobec bardów.

 

Podsumowanie

Jak wynika z powyższych rozważań twórczość bardów należy rozpatrywać z kilku aspektów. Również sama złożoność tematyki poruszanej w utworach przez Wysockiego i Okudżawę zmusza odbiorcę do głębokiej analizy nie tylko samej treści utworów, ale także wszelakich okoliczności związanych zarówno z samym procesem powstawania wiersza-pieśni, a także problemów z przekazem treści. Posługując się specyficznym gatunkiem literackim pieśniarze potrafili skutecznie omijać problemy wynikające z funkcjonowania cenzury. W epoce, gdy wolność wypowiedzi była jedynie marzeniem dla wielu literatów w Związku Radzieckim bardowie stali się symbolem swobody. Dzięki umiejętnemu wypowiadaniu treści stali się oni źródłem informacji przede wszystkim o człowieku i jego naturze. Sława oraz popularność pieśni Wysockiego i Okudżawy z pewnością nie wygasną dopóty, dopóki przekazywane treści będą wciąż aktualne. Wydaje się jednak, że pomimo upływu czasu oraz zachodzących przemian społeczno-politycznych tematyka poruszana przez bardów nie straciła nic na swej aktualności. Dlatego też bardowie oraz ich pieśni są wciąż obecni w sercach milionów ludzi, a także zdobywają wciąż nowych miłośników i odbiorców.

 

UWAGA! Kopiowanie tego tekstu w całości lub w fragmentach bez zgody autora jest kategorycznie zabronione. Powyższe działanie narusza ustawę o prawie autorskim i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto przepisywanie tekstu do swoich prac jest nie tylko nieuczciwe, ale także łatwo wykrywalne (systemy typu plagiat). Nie akceptujemy oszustów . W uzasadnionych przypadkach może zostać wyrażona zgoda na przedruk niniejszego tekstu. W tym celu proszę zwracać się do autora.

 

PRZYPISY:

  1. Klimowicz Т., Przewodnik po współczesnej literaturze rosyjskiej i jej okolicach 1917-1996, Wrocław 1996, s. 47-50
  2. Мальцев Ю., Вольная русская литература 1955-1977, Posiev-Verlag, Frankfurt/Main 1976, s. 8
  3. Т. Klimowicz, op. cit, s. 217
  4. Перевозников В. К., Живая Жизнь, Москва 1992, s. 52
  5. Т. Klimowicz, op. cit., s. 217
  6. Szymak-Reiferowa J., Bułat Okudżawa wczoraj i dziś [w:] Sylwetki współczesnych pisarzy rosyjskich, pod. red. P. Fasta i L. Rożek, Katowice 1994, s. 101
  7. Nieuważny F., Literatura okresu odwilży. Poezja. [w.]Historia literatury rosyjskiej XXwieku, pod red. A. Drawicza, PWN, Warszawa 2002, s. 468
  8. T. Klimowicz, op. cit., s. 217
  9. Чубуков В., Высоцкий: Вова, Володя, Владимир, Москва 2000, s. 63
  10. Новиков В., "В Союзе писателей не состоял... ". Писатель Владимир Высоцкий, Москва 1991, s. 13
  11. Уварова С, Сопоставленная Характеристика Военной Темы в поэзии Высоцкого и Окуджавы, [w:] Альманах Мир Высоцкого, выпуск III, т. I, ГКЦМ, Москва 1999, s. 279
  12. Tamże, s. 280
  13. Окуджава Б. Чаепитие на Арбате. Москва 1996. s. 58
  14. Уварова С, op. Cit, s. 279
  15. Высоцкий В. Сочинения в двух томах, У-Фактория, Екатеринбург 1999. s. 181
  16. Tamże s. 47
  17. Окуджава Б. Чаепитие на Арбате, "Корона-Принт", Москва 1996. s. ПО
  18. Tamże, s. 395
  19. Мальцев Ю., Вольная русская литература 1955-1977, op. cit., s. 315
  20. Б. Чаепитие на Арбате, op. cit. s. 470
  21. Уварова С, op. Cit, s. 282
  22. Высоцкий В. Сочинения в двух томах, op. cit. s. 237
  23. Влади М., Владимир, или прерванный полёт, Москва 1989, s. 30
  24. Окуджава Б. Чаепитие на Арбате. op. cit. s. 56
  25. Новиков В., Интеллигенция поет блатные песни [w:] Владимир Высоцкий: мир и слово, Москва 1991
  26. И. Ефимов, К. Клинков, В. Высоцкий и Блатная Песня, http://otblesk.com/vysotsky/i-blat-l.htm
  27. Высоцкий В. Сочинения в двух томах, op. cit.. s. 58
  28. Żebrowska A., Outsider w kalekim świecie. Pieśni Władimira Wysockiego [w:] Sylwetki współczesnych pisarzy rosyjskich, pod. red. P. Fasta i L. Rożek, Katowice 1994, s. 216
  29. Мальцев Ю., Вольная русская литература 1955-1977, op. cit., s. 317
  30. Высоцкий В. Сочинения в двух томах, op. cit., s. 34
  31. Żebrowska A., Outsider w kalekim świecie, op. cit. s. 223
  32. Высоцкий В. Сочинения в двух томах, op. cit., s. 110 33Tamże, s. 415
  33. H. H. Кякшто, ОКУДЖАВА Булат Шалвович [w:] Русские писатели, XXвек. Биобиблиографический словарь. Часть 2, Просвещение, Москва 1998, s. 135
  34. Tamże, s. 136
  35. Окуджава Б. Чаепитие на Арбате, op. cit. s. 19
  36. Кякшто Н. Н., ОКУДЖАВА Булат Шалвович [w:] Русские писатели, XXвек. Биобиблиографический словарь. Часть 2, op. cit., s. 136
  37. Окуджава Б. Чаепитие на Арбате. op. cit, s. 226
  38. Песни Булата Окуджавы. Мелодии и тексты. Москва, "Музыка", 19896 s. 139
  39. Окуджава Б. Чаепитие на Арбате. op. cit, s. 295
  40. Drawicz A., Wolna literatura. Poezja, [w:] Historia literatury rosyjskiej XXwieku, pod red. A. Drawicza, Warszawa 2002, s. 578
  41. W. Tołstych, Wysocki jako fenomen kultury [w:] Wysocki, życie i twórczość, pod red. Zb. Podgórca, Warszawa 1989, s. 108
 
 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej? - Zapraszamy na FORUM!!! 
Tam zadasz pytanie, na które na pewno ktoś odpowie!

Pomóż nam ulepszyć stronę!

  • Widzisz nieaktualne dane na stronie?
  • Możesz uzupełnić treść artykułów?
  • Chcesz opublikować własny artykuł?

 

Skontaktuj się z nami!

mapa rosja, ukraina

 
Copyright © 2001 - 2016 RosjaPL.info
 
Wszystkie prawa zastrzeżone!