Reforma systemu bankowego w Rosji
UWAGA! Kopiowanie tego tekstu w całości lub w fragmentach bez zgody autora jest kategorycznie zabronione. Powyższe działanie narusza ustawę o prawie autorskim i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto przepisywanie tekstu do swoich prac jest nie tylko nieuczciwe, ale także łatwo wykrywalne (systemy typu plagiat). Nie akceptujemy oszustów. W uzasadnionych przypadkach może zostać wyrażona zgoda na przedruk ninijeszego tekstu. W tym celu proszę zwracać się do autora.
Aby ograniczyć nieuczciwe wykorzystywanie tego tekstu wszelkie przypisy zostały celowo usunięte. Z bibliografią pracy można zapoznać się pod tym adresem.
Jeśli chcesz się powołać w swojej pracy na poniższy tekst - pamiętaj by umieścić odpowiednie przypisy.
Reforma systemu bankowego w Rosji
--- NIE KRADNIJ! --- Tekst ze strony Rosjapl.info
W czasie kryzysu finansowego w 1998 r. największe straty poniósł sektor bankowy. W efekcie załamania zbankrutowało kilkaset banków, a te, którym udało się przetrwać poniosły znaczne straty. I chociaż cała gospodarka rosyjska w 1999 r. zanotowała wyraźne ożywienie, sektor bankowy wciąż znajdował się w głębokiej recesji i w pewnym momencie stał się głównym hamulcem w dalszym rozwoju ekonomicznym Rosji. Banki nie były w stanie sprostać potrzebom przedsiębiorców, przez co poziom inwestycji rósł zdecydowanie wolniej niż można było oczekiwać. Sytuacja taka sprawiała, że w planowaniu reform strukturalnych nie było możliwości oparcia się o krajowe banki. Dlatego też reforma systemu bankowego była konieczna dla sprawnego funkcjonowania i rozwoju całej gospodarki. Początki prób pokryzysowej odbudowy banków podjęto jeszcze w drugiej połowie 1999 r. Prace nad zmianami w ustawodawstwie prowadzono konsultując się z ekspertami MFW i Banku Światowego. Projekty zmian zostały kardynalnie zmienione na wiosnę 2000 r. gdyż nie odpowiadały one ówczesnym normom prawnym. Nad nowym programem reformy od 2000 r. zaczął pracować rząd M. Kasjanowa, a w szczególności minister finansów A. Kudrin, oraz ówczesny prezes Centralnego Banku Rosji W. Gieraszczenko. Efektem tych prac było opublikowanie 30 grudnia 2001 r. dokumentu O strategii razwitia bankovskovo siektora Rossijskoj Fiederacji . De facto był to nowy program reformy systemu bankowego opracowany na podstawie wcześniejszego planu prezesa W. Gieraszczenki. Realizacja powyższej strategii miała przebiegać w przeciągu pięciu następnych lat. Głównym celami reformy stało się umocnienie całego systemu bankowego, przez co oddalona miała zostać groźba ponownego kryzysu, odbudowanie zaufania do rosyjskich banków, likwidacja nieuczciwych instytucji kredytowych oraz ogólne podniesienie jakości oferowanych usług. Aby to osiągnąć strategia zakładała m.in. następujące działania:
- zapewnienie większych praw wierzycielom;
- zdelegalizowanie instytucji, które niezgodnie z prawem zajmują się operacjami bankowymi;
- zwiększenie efektywności procedur bankructwa;
- przejście rosyjskiego systemu bankowego na międzynarodowe standardy rozliczeń;
- zmniejszenie udziałów banku centralnego w największych bankach rosyjskich;
- restrukturyzacja instytucji kredytowych, w których państwo posiadało udziały;
- powiększenie wymaganego minimum kapitału dla banków;
- rozwinięcie systemu nadzoru bankowego;
- rozwój systemu obligacji hipotecznych.
Na podstawie powyższego programu od 2002 r. przystąpiono do realizacji reformy. Okolicznością sprzyjającą przyspieszeniu zmian było powołanie w marcu 2002 r. na stanowisko prezesa Centralnego Banku Rosji Siergieja Ignatiewa, pozytywnie ocenianego przez rynki finansowe. Pierwszym etapem reformy było wycofanie udziału banku centralnego w Wniesztorgbanku. W zamian za sprzedaż 99,9% swoich akcji bank centralny uzyskał od rządu obligacje o wartości ponad 42 mld rubli. W tym samym roku wprowadzono przepisy umożliwiające bankom zwiększenie udziału kapitałów zagranicznych likwidując dotychczasową 12% barierę. Zatwierdzone zostały poprawki do ustawy o bankructwie organizacji kredytowych przez co proces upadłości banków stał się szybszy oraz bardziej przejrzysty.
W kolejnym, 2003 roku, podjęto się kolejnych etapów reformy systemu bankowego. Do najważniejszych zmian zaliczyć można wprowadzenie w życie ustawy o ubezpieczeniu wkładów bankowych. Wbrew oczekiwaniom środowisk finansowych powyższa ustawa sprzyja utrzymywaniu się monopolu banków państwowych, gdyż ubezpieczeniem objęte są wkłady w bankach z udziałem skarbu państwa. Ponadto pod koniec 2003 r. zostały stworzone podstawy prawne do przejścia rosyjskich banków na międzynarodowe standardy rozliczeń. Zmiana ta, obowiązuje dopiero od III kwartału 2004 r. gdyż proces reformy sposobu rozliczeń jest żmudny i długotrwały. Powyższe zmiany nie były wystarczające. W dalszym ciągu nie stworzono warunków do choćby częściowej prywatyzacji największych banków, takich jak Sbierbank. Według analityków brak denacjonalizacji sektora bankowego jest jednym z najpoważniejszych hamulców rozwoju tej branży. Należy jednak zaznaczyć, iż reformatorzy zdawali sobie sprawę z nieudolności reformy. Gdy w 2003 r. okazało się, że nie wszystkie punkty programu reformy bankowej uda się zrealizować w terminie, zarówno Bank Centralny, jak i Ministerstwo Finansów zaczęły pracować nad nowym planem. Ma on obowiązywać w latach 2004-2008. Został on zatwierdzony na posiedzeniu rządu w lutym 2004 r. Do głównych założeń nowego, zmienionego programu strategicznego należy dążenie do systematycznego powiększania się kapitałów banków tak aby wszystkie banki zaczęły spełniać europejskie standardy (minimalny kapitał banku w Unii Europejskiej wynosi 5 mld euro), rozwój nadzoru bankowego oraz zwiększenie udziału krajowych banków w kredytowaniu inwestycji z 13,6% PKB w 2004 r. do 20% w 2007 r.
Wszyscy obserwatorzy zgodnie stwierdzają, że reforma systemu bankowego jest w toku i potrwa jeszcze kilka, lub nawet kilkanaście lat. Największym problemem jest obecnie wolny postęp zmian. Założenia programowe są prawidłowe i ich kompleksowe wprowadzenie w życie z pewnością unowocześni rosyjski system bankowy, tak by ten odpowiadał międzynarodowym standardom i był narzędziem rozwoju gospodarczego Rosji.
Autor: Łukasz Szul, wiosna 2005
