Historia ZSRR - kampania antyalkoholowa
UWAGA! Kopiowanie tego tekstu w całości lub w fragmentach bez zgody autora jest kategorycznie zabronione. Powyższe działanie narusza ustawę o prawie autorskim i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto przepisywanie tekstu do swoich prac jest nie tylko nieuczciwe, ale także łatwo wykrywalne (systemy typu plagiat). Nie akceptujemy oszustów. W uzasadnionych przypadkach może zostać wyrażona zgoda na przedruk ninijeszego tekstu. W tym celu proszę zwracać się do autora.
Zobacz również: Historia Rosji i ZSRR - spis treści
Zobacz również: Plakaty z kampanii antyalkoholowej
Kampania antyalkoholowa była jednym z pierwszych pomysłów Michaiła Gorbaczowa na uzdrowienie sytuacji w Związku Radzieckim. Początek zwalczania alkoholizmu przez nowego sekretarza generalnego KC KPZR to połowa 1985 roku. W specjalnym postanowieniu KC "O środkach w przeciwdziałaniu pijaństwu i alkoholizmowi" sformułowano najważniejsze cele i metody zwalczania pijaństwa. Osobom nadużywającym alkohol władza miała odebrać szereg przywilejów i praw. Do najbardziej odczuwalnych sankcji stosowanych wobec alkoholików należało zawieszanie premii, ograniczanie pensji, odbierano możliwość wyjazdu do domów wypoczynkowych i sanatoriów.
Podstawową przyczyną wprowadzenia kampanii antyalkoholowej było, zdaniem Gorbaczowa, zbytnie obniżenie efektywności oraz dyscypliny pracy. W założeniach Gorbaczowa, podwyższenie jakości i efektywności pracy stanowiło klucz do rozwoju gospodarki Związku Radzieckiego.
Celem szeroko zakrojonej akcji propagandowej miało być coroczne obniżanie produkcji wódki i likierów o 10%, co po pięciu latach miało doprowadzić do obniżenia produkcji o połowę. W rzeczywistości tempo obniżania produkcji alkoholu było znacznie wyższe niż założono. Pięcioletni cel osiągnięto już po roku od rozpoczęcia kampanii antyalkoholowej.
Jak się wkrótce okazało, kampania antyalkoholowa w ZSRR przyniosła więcej szkody niż pożytku. Zmniejszenie produkcji alkoholu w znacznym stopniu zmniejszyło wpływy budżetu państwa, powodując ogromny deficyt. W przeciągu trzech lat, efekt finansowy kampanii antyalkoholowej doprowadził do strat w wysokości 37 mld rubli, co stanowiło dwuletni budżet sił zbrojnych ZSRR! W połączeniu ze spadkiem cen na ropę naftową, kampania antyalkoholowa przyczyniła się w znacznym stopniu do głębokiego kryzysu fiskalnego w ostatnich latach funkcjonowania ZSRR. Sam Gorbaczow wskazał w 1988 r. na kampanię antyalkoholową, jako jedną z przyczyn niepowodzenia polityki reformatorskiej jego rządów.
Skoro jednak kampania przyniosła poważne straty gospodarce Związku Radzieckiego, to wydawałoby się, że efekty społeczne będą bardziej pozytywne. Nic jednak bardziej mylnego. Nie dość, że nie zmniejszyła się ilość spożywanego alkoholu przez społeczeństwo, to wzrosły wskaźniki osób uzależnionych od narkotyków i środków odurzających, stanowiących w czasach częściowej prohibicji substytut alkoholu. Na szeroką skalę rozprzestrzenił się zwyczaj własnej produkcji alkoholu, zwłaszcza bimbru. Miało to także przełożenie na sytuację gospodarczą - z półek sklepowych zniknął cukier. Społeczeństwo, które było karmione informacjami o wzroście gospodarczym, wchodząc do sklepu odczuwało coraz głębszy kryzys i niedostatek podstawowych towarów.
Jak można się domyślić, efektywność radzieckich pracowników dzięki zastosowaniu masowej kampanii odwykowej nie wzrosła. Pogłębiły się za to kolejne negatywne zjawiska społeczne.
Podczas pisania powyższego artykułu oparto się o dane z książki: "Politiczeskaya istorija covremiennoj Rossii" W. Sogrina.
Autor: Łukasz Szul
