Historia Rosji - Święte Przymierze
Zobacz również: Historia Rosji i ZSRR - spis treści
Znaczenie, charakter i rozpad Świętego Przymierza.
Święte Przymierze, pomimo swej mistycznej formy stworzonej dla potrzeb
Aleksandra I - inicjatora
zachowania pokoju tym właśnie sposobem krucjat, było instytucją nader
stabilną i o sporym znaczeniu, choć przez współczesnych sobie uważane było
za ciemną siłę żandarma Europy.
Swoje znaczenie uzyskało głównie dlatego, iż stanowiły je trzy
mocarstwa wschodnie. Podpisało się też pod tym dokumentem wiele innych państw,
ale fakt, że Wielka Brytania i Papież nie podpisali przesądzał, że nie miało
ono znaczenia ogólnoeuropejskiego. Istotne było jedynie w strefie wpływów tych trzech mocarstw. Nie podpisał również Sułtan,
gdyż był uznawany za heretyka, co go zdecydowanie wykluczało, ale oświadczono mu, że nie ma to przymierze charakteru
antytureckiego i rzeczywiście nie miało.
Święte
Przymierze miało za zadanie, poprzez militarne środki (nawet), bronić zasady
legitymizmu i restauracji (czyli tak na prawdę interesów mocarstwowych), ustalonych na Kongresie Wiedeńskim, dla zachowania
pokoju, którego reżyserem widział się Aleksander I. Zatem Ś.P. bronić miało
status quo.
Dopóki w Austrii u władzy stał Metternich ów organizm istniał. Tak umiejętnie
wpływał na poczynania Rosji , Prus i W. Brytanii, że trwało.
Wykorzystywał je do zabezpieczenia wewnętrznej stabilizacji Austrii i wiązania
Prus i Rosji z Habsburgami, przy wspólnych celach czego efektem była integralność
międzynarodowa i pozycja mocarstwowa słabnącej już Austrii.
Austria trwała w Świętym Przymierzu, gdyż Rosja mogła zapewnić trwałość Cesarstwa - wewnętrznie niescalonego, różnorodnego i pełnego antagonizmów, o licznych ruchach liberalnych i nacjonalistycznych – Święte Przymierze mogło przeciwko temu wystąpić(i wystąpiło vide 1848 – Węgry). Obecność w Świętym Przymierzu to względy spokój ze strony Prus i Rosji i pewność o kształt terytorialny. Rozpad nastąpił gdy w czasie wojny krymskiej Austria musiała wybrać:
- popierać Rosję i zgodzić się na jej pobyt w księstwach Naddunajskich (pozycja wyjściowa na dalsza ekspansję na Bałkanach)
- czy postawić jej ultimatum i w ten sposób obrazić Rosjan i rozpocząć antagonizm i walkę o wpływy na Bałkanach.
Wybrała to drugie. Rosja przegrała wojnę, ale w kołach dworskich uważano, że to przez austriackie zachowanie, używano nawet słowa „zdrada”. Wobec czego o sojuszu nie mogło być już mowy. Austria straciła także niezachwiany prym w Związku Niemieckim. Od teraz Prusy mogły swobodnie prowadzić politykę w tym kierunku (bo nie były związane Świętym Przymierzem). Natomiast dla Rosji rozpoczął się okres gdy pozostawiona była sama sobie. Co niedługo miało się zmienić, Francja bowiem również zaczęła czuć się niepewnie na kontynencie. Przymierze to było silnym blokiem polityczno - militarnym, o całkiem spójnych intresach, ale po jego rozpadzie nastąpiła pustka, która przez dłuższy czas nie była zapełniona.
Autorem jest Michał Patyna
