Transformacja ZSRR
Zobacz również: Historia Rosji i ZSRR - spis treści
UWAGA! Kopiowanie tego tekstu w całości lub w fragmentach bez zgody autora jest kategorycznie zabronione. Powyższe działanie narusza ustawę o prawie autorskim i podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto przepisywanie tekstu do swoich prac jest nie tylko nieuczciwe, ale także łatwo wykrywalne (systemy typu plagiat). Nie akceptujemy oszustów. W uzasadnionych przypadkach może zostać wyrażona zgoda na przedruk ninijeszego tekstu. W tym celu proszę zwracać się do autora.
Na przełomie lat 80/90 niektórzy zachodni analitycy twierdzili, iż ZSRR oraz tzw. Zachód będą ulegać procesowi konwergencji . Jednak w przypadku ZSRR uważano, że nie jest możliwa transformacja pokojowa. Jedynym racjonalnym wyjściem mogła być więc rewolucja, nie zaś stopniowe przejmowanie cech państwa demokratycznego.
Początkiem końca bytu ZSRR okazała się być wojna w Afganistanie. USA znakomicie wykorzystały ten moment wspomagając tamtejszą ludność. Pomocy finansowej oraz oczywiście broni udzielały też: Arabia Saudyjska, Wielka Brytania, Iran, Pakistan oraz Chiny. Nikt również w tamtym czasie nie przypuszczał, że poważnym problemem staną się kwestie narodowościowe.
Niestety ten, który wytyczył granice republik radzieckich przyczynił się do ich rozpadu. Stalin budując sieć jednostek administracyjnych, miał na celu utrzymanie ich w ryzach polityki centralnej. Jednak problemów etnicznych nigdy nie udało mu się rozwiązać. Poszczególne republiki posiadały swoje autonomiczne okręgi i obwody innych narodowości. Łącznie na terenie ZSRR było ich aż 53. Okręgi funkcjonowały w oparciu o struktury organizacyjne -parlamenty, władze, rady najwyższe, a nawet flagi. Jednak wyjątkowo sprawnie funkcjonujący system nie zatarł w świadomości obywateli ich przynależności kulturowej i narodowościowej.
Kiedy w 1979 r. L. Breżniew rozpoczął interwencję zbrojną w Afganistanie, nie przypuszczał zapewne, że problemy religijne będą odgrywać w przyszłości tak wielką rolę. Niestety walki przyczyniły się do wzrostu siły opozycji, a radykalny Islam stał się rzeczywistym zagrożeniem dla ZSRR. Wycofanie wojsk radzieckich z terenów Afganistanu oraz utrata Kabulu /1992/ była pozytywnym sygnałem dla Zachodu - realnym znakiem słabości systemu oraz polityki Breżniewa i jego następców.
Po śmierci L. Breżniewa na krótką chwilę kremlowski tron zajął J. Andropow /1982-84/, następnie K. Czernienko, który po niedługim czasie umarł /1984-85/. Wakat szybko uzupełniono o osobę M. Gorbaczowa /1985-1991/.
Tak więc M. Gorbaczow rozpoczął swoje słynne reformy pieriestrojki i głasnosti. Również przemiany polityczne w dziedzinie liberalizacji rynku były dla zachodniego świata wielkim szokiem. Jednak największe osiągnięcia Gorbaczow zdobywał w polityce zagranicznej. Zresztą skutecznie pomagała mu w tym jego małżonka. Pokojowy styl pierwszego prezydenta ZSRR miał korzystny wpływ na wydarzenia środkowoeuropejskie oraz w dużej mierze przyczynił się do rozpadu ZSRR.
Czy M. Gorbaczow zdawał sobie sprawę z konsekwencji swoich działań? - raczej nie. Możliwe że chciał stworzyć silną i stabilną Rosję, jednak problemy narodowościowe wzięły górę.
Autorka: Ewa Golecka
