Republika Karelia
Karelia posiada status republiki w ramach Federacji Rosyjskiej. Karelia jako podmiot FR zajmuje powierzchnię 172,4 tys. km2, co stanowi 1,06% ogólnej powierzchni Rosji. Dla porównania jest to dwukrotnie większy obszar niż obecne Węgry. Karelia leży na północno-zachodnich krańcach Rosji, między Morzem Białym na wschodzie i granicą z Finlandią na zachodzie. Karelia wchodzi w skład Północno-Zachodniego federalnego okręgu Federacji Rosyjskiej.
Pomimo swych sporych rozmiarów, Karelia jest bardzo słabo zaludniona. Całą republikę zamieszkuje zaledwie 716 tys. osób (dane z 2002 r.). W dodatku około 40% mieszkańców Karelii żyje w stolicy regionu - w Pietrozawodzku. Warto zaznaczyć, że na terenie Karelii mieszka niecałe 100 tys. rdzennej ludności - Karelów. W związku z tym w republice obowiązują dwa języki: rosyjski i karelski. Na przykład lokalne wydanie wiadomości emitowane jest dwukrotnie, wpierw po rosyjsku, a następnie po karelsku. Język karelski należy do języków ugrofińskich, więc bliżej mu do fińskiego niż rosyjskiego. Jest on używany głównie w mowie. Literackie zasady języka karelskiego opracowano dopiero w latach 80-tych XX w. Jest on oparty na alfabecie łacińskim.
Historia
Karelia od wieków była obszarem do którego pretensje rościło kilka państw. W X w. powstał tutaj niezależny ośrodek państwowy, który z czasem ulegał wpływom Rusi. W XIII w. Karelia przyjęła prawosławie. W 1293 r. Karelia częściowo została zajęta przez Szwedów, lecz juz w 1323 r. na mocy traktatu Karelię podzielono pomiędzy Nowogród i Szwecję. Kolejne stulecia przyniosły liczne wojny Rusi, a następnie Rosji przeciwko Szwecji o panowanie nad tymi terenami. W 1617 r. na niemal sto lat Karelia trafiła do Szwecji, dopiero zwycięska dla piotrowej Rosji Wojna Północna sprawiła, ze Karelia została włączona do Rosji. Gdy utworzono Wielkie Księstwo Finlandii Karelia znalazła się w jego granicach. Rosja, a raczej ZSRR odzyskał ją dopiero w wyniku wojny z 1939 roku. Obecnie niemal cała geograficzna kraina Karelii leży w granicach Federacji Rosyjskiej. Po II wojnie światowej Karelia zmieniała swój statut. Początkowo była to jedna z radzieckich republik, od 1956 była to autonomiczna republika. W 1990 r. Karelia ogłosiła swoją niepodległość ale jednocześnie część swojej suwerenności przekazała Rosji. W 1992 r. podpisany został układ federacyjny z Rosją.
Atrakcje turystyczne
Choć Karelia jest obszarem słabo zaludnionym na jej terytorium znajduje się spora ilość atrakcji turystycznych. Są to zarówno pomniki przyrody, jak i zabytki architektoniczne. Według niektórych źródeł w Karelii znajduje się około 4 tys. ciekawych obiektów.
 Największą atrakcją turystyczną stanowi rezerwat architektury drewnianej na wyspie Kiży, znajdującej się na jeziorze Onega. Na niewielkim obszarze znajduje się wiele bardzo cennych budynków drewnianych, przede wszystkim pełniących funkcje sakralne. O wartości skansenu Kiży niech świadczy fakt, iż w 1990 roku został on wpisany na listę UNESCO. Do Kiży najłatwiej jest dojechać kursowym promem z Pietrozawodzka. W sezonie trzeba jednak bilety często kupować wcześniej. Można także wykupić wycieczkę w jednym z miejscowych biur podróży. Więcej o Kiży znajdziesz pod tym adresem. |
|
Inną, często odwiedzaną atrakcją Karelii jest archipelag Wałaam leżący na północnych krańcach jeziora Ładoga. Na jednej z wysp znajduje się męski Spaso-Prieobrażeński monastyr. Oprócz obiektu sakralnego na wyspach na uwagę zasługują liczne tutaj sady, aleje i inne elementy tutejszych ogrodów. |
W Karelii położony jest także pierwszy rosyjski kurort. Został on założony przez cara Piotra I w odległości 50 km od Pietrozawodzka. Marcialnyje Wody, bo tak nazywa się ten kurort, słyną z różnego rodzaju leczniczych wód mineralnych. |
|
|
Często odwiedzany jest także malowniczy wodospad Kiwacz. Jest to drugi w Europie pod względem wysokości wodospad równinny. Woda spada tam z wysokości niemal 11 m.
Pietroglify to z kolei pamiątka po pierwotnych ludach zamieszkujących tereny Karelii. Są to rysunki na skałach, które powstały w epoce neolitu (II-IV tysiąclecie przed naszą erą). Znajdują się one w dwóch miejscach: na wschodnim wybrzeżu jeziora Onega (dojazd wodolotem z Pietrozawodzka do miejscowości Szala, a następnie pieszo lasem lub łódką) oraz niedaleko Biełomorska, nad Morzem Białym. Pietroglify pozostają obiektem zainteresowania naukowców, archeologów. Niewątpliwie dużą atrakcję dla turystów stanowi miejscowa przyroda. Ogromna liczba jezior i lasów sprawia, że krajobraz Karelii przypomina raczej wyobrażenie z bajki. Malowniczo ulokowane domy częściej posiadają własną przystań wodną niż drogę dojazdową. Aby chronić przyrodę utworzono tutaj m.in. Wodłozierskij Park Narodowy, który jest jednocześnie największym parkiem narodowym w Europie. Inny park to Paanajarwi, którego największą atrakcją jest jezioro o tej samej nazwie.
Pietrozawodzk
Miasto zostało założone równocześnie z Petersburgiem, czyli w 1703 roku. Pietrozawodzk miał być przede wszystkim miejscem produkcji żelaza. Dlatego też jako pierwsze powstały budynki fabryczne. Miejscowe fabryki dostarczały przede wszystkim broń na potrzeby prowadzonych przez Piotra I wojen. Wraz z napływem siły roboczej Pietrozawodzk zaczął przekształcać się z przemysłowej osady w miasto. Obecnie Pietrozawodzk liczy niecałe 300 tys. mieszkańców i jest stolicą Karelii. Stanowi też lokalny ośrodek naukowy, kulturalny, przemysłowy oraz przede wszystkim komunikacyjny.
Sam Pietrozawodzk nie jest miastem, które staje się celem w podróży (wbrew temu co jest napisane w przewodniku Pascala, który sugeruje, ze Pietrozawodzk to miniatura Petersburga). W Pietrozawodzku rzuca się w oczy jego przemysłowy charakter. Centrum miasta jest małe, a kamienic choć stare i zadbane same w sobie nie stanowią atrakcji turystycznej. Pietrozawodzk jest z kolei miastem, które turyści traktują jako bazę wypadową do pobliskich atrakcji. Natomiast w Pietrozawodzku działają ciekawe muzea.
Od dworca kolejowego, leżącego w zachodniej części miasta do centrum i portu na Onedze prowadzi jedna ulica. Czas przejścia przez całe miasto to ok. 30 minut. W Pietrozawodzku funkcjonuje kilka hoteli o zróżnicowanych cenach. Jednym z nich jest "Sieviernaja". Oferuje przyzwoite noclegi od 10$ za jedynkę.
Dojazd
Do Karelii można dotrzeć przede wszystkim pociągiem. Centralnym punktem komunikacyjnym Karelii jest jej stolica - Pietrozawodzk. Kursuje tędy wiele pociągów z Petersburga, Moskwy, Mińska do Murmańska. Sieć lokalna jest słabo rozwinięta i ogranicza się do kilku lokalnych połączeń.
Przez Karelię przebiega też tylko jedna główna droga: z Petersburga do Murmańska. Pozostałe trasy maja znaczenie wyłącznie lokalne.
Co ważne, bogato rozwinięta jest sieć połączeń wodnych. Do wielu miejsc można dotrzeć wyłącznie łodzią. Sporą atrakcję stanowi także samodzielne pokonywanie karelskich jezior i rzek własną łódką, bądź jachtem. Kilka biur podróży oferuje kilkudniowe rejsy po jeziorach Karelii. Głównym portem jest Pietrozawodzk, z którego kursują promy/wodoloty do wielu zakątków Karelii.
Więcej szczegółów o dojeździe znajdziesz na stronie z rozkładami jazdy.
Autor: Łukasz Szul
Zdjęcia: Kiwacz - strona onego.ru; Kiży - kizhi.karelia.ru; Petroglify - heninen.net, Pietrozawodzk - Ł. Szul.
