Rosja, Ukraina, kraje b. ZSRR

Historia Ukrainy

Zobacz również: Historię Rosji i ZSRR
Zobacz również: artykuły o Pomarańczowej rewolucji i Ukraińcach w Polsce międzywojennej

 

1917

marzec: powstanie Centralnej Rady Ukraińskiej w Kijowie
czerwiec: Centralna Rada powołuje ukraiński rząd tymczasowy (Generalny Sekretariat)
grudzień: bolszewicy proklamują utworzenie Ukraińskiej Republiki Rad

1918

styczeń: Centralna Rada ogłasza niepodległość Ukrainy
styczeń, luty: opanowanie Ukrainy przez bolszewików
luty: delegaci Centralnej Rady w Brześciu podpisują układ pokojowy z Niemcami i Austro-Węgrami; następuje ofensywa Niemiec i początek okupacji niemieckiej na terenie Ukrainy
kwiecień: obalenie Centralnej Rady i początek rządów hetmana Pawła Skoropadśkiego
listopad: koniec rządów Skoropadśkiego; utworzenie dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej; powstanie ukraińskie we Lwowie i początek wojny polsko-ukrińskiej na terenie Galicji; utworzenie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej

1919

styczeń: zjednoczenie Ukraińskiej Republiki Ludowej z Zachodnioukraińską Republiką Ludową
kwiecień: opanowanie Ukrainy przez bolszewików
czerwiec: ofensywa wojsk Antona Denikina na Ukrainie
lipiec: opanowanie Galicji Wschodniej przez wojska polskie
grudzień: przywrócenie rządów bolszewickich na Ukrainie

1920

kwiecień: układ polityczno-wojskowy między Ukraińską Republiką Ludową, a Polską; ofensywa wojsk polskich i ukraińskich na Kijów
maj: kontrofensywa Armii Czerwonej
sierpień: "bitwa warszawska" - kontratak wojsk polskich
październik: koniec polskiej ofensywy i podpisanie układu rozejmowego między polską, a bolszewikami

1921

marzec: układ pokojowy między Polską, a Rosją i Ukrainą Radziecką w Rydze; Proklamowanie przez Lenina Nowej Polityki Ekonomicznej (NEP)
lato: głód
październik: włączenie Krymu do Rosyjskiej Republiki Radzieckiej
listopad: koniec wojny domowej na Ukrainie; Armia Czerwona rozbija wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej

1922

26 wrzesnia przyjęto ustawę o "zasadach powszechnego samorządu wojewódzkiego, a w szczególności województw: lwowskiego, tarnopolskiego, stanisławowskiego".
grudzień: utworzenie ZSRR

1923

grudzień: państwa zachodnie uznają wschodnią granicę Polski

1926

kwiecień: list Stalina do Biura Politycznego KC KP(b)U - początek kampanii przeciw nacjonalizmowi ukraińskiemu

1929/1930

kolektywizacja rolnictwa ukraińskiego, początek masowego terroru wobec ukraińskiego chłopstwa
lato 1930: sabotażowa akcja OUN-UWO w Galicji Wschodniej i odwetowa akcja pacyfikacyjna władz polskich

1932

październik: zakończenie budowy tamy i elektrowni wodnej na Dnieprze

1932/1933

fala głodu

1935-1938

"Wielki terror"

1939

marzec: wcielenie Rusi Zakarpackiej do Węgier
wrzesień: wcielenie obszarów ukraińskich Rzeczypospolitej do ZSRR

1940

czerwiec: wcielenie Besarabii i płn. Bukowiny do ZSRR

1941

czerwiec: wybuch wojny niemiecko-radzieckiej; przywódcy OUN podejmują nieudaną próbę utworzenia niepodległego państwa ukraińskiego
sierpień: przyłączenie Galicji Wschodniej do Generalnego Gubernatorstwa; przekazanie Bukowiny i rejonu Odessy Rumunii; utworzenie Komisariatu Rzeszy Ukraina

1942

październik: utworzenie Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA)

1944

lato: zajęcie ziem ukraińskich przez Armię Czerwoną
listopad: wcielenie Rusi Zakarpackiej do ZSRR

1945-1950

Wojna partyzancka UPA na terenach Polski i ZSRR

1953-1956

Częściowa rehabilitacja ofiar stalinowskiego reżimu

1954

luty: włączenie Krymu w skład USRR

1961-1972

Rządy Petra Szełesta

1976

Listopad: utworzenie ukraińskiej sekcji Komitetu Helskińskiego - początek zorganizowanej opozycji antykomunistycznej na Ukrainie

1986

kwiecień: awaria elektrowni w Czarnobylu

1990

lipiec: Rada Najwyższa USRR podejmuje uchwałę o suwerenności Ukrainy (wraz z zapowiedzią pozostania w składzie ZSRR)

1991

sierpień: Rada Najwyższa Ukrainy uchwala Akt Niepodległości
grudzień: pierwsze wybory prezydenckie (zwycięstwo Leonida Krawczuka)

Zobacz także: Historia Rosji

Na podstawie: Andrzej Chojnowski "Ukraina", Warszawa 1997
Tekst opracował: Łukasz Szul