Rosja, Ukraina, kraje b. ZSRR

Najważniejszą atrakcją architektoniczną Teodozji są ruiny Twierdzy Genueńskiej zbudowanej w XIV wieku, gdy miasto nosiło nazwę Kaffa. Niestety słowo "ruiny" nie jest w stanie oddać stanu w jakim znajduje się w chwili obecnej była twierdza. Położone na nadmorskich wzgórzach resztki murów i baszt są w opłakanym stanie, zabytki te nie są nawet w najmniejszym stopniu zabezpieczone. Na terenie twierdzy znajduje się kilkanaście zamieszkałych domów, wszędzie leżą śmieci, zabytkowe budowle są zanieczyszczone, a smród zniechęca do bliższego przyjrzenia się twierdzy.  Nie wspomnę już o porozbijanym szkle, którym można się skaleczyć przechodząc po kolejnych częściach byłej twierdzy. W związku z powyższym, nawet nie rzuca się w oczy absolutny brak oznakowania zabytku, brak strzałek, tablic informacyjnych. Do twierdzy trzeba iść na azymut, nikomu nie przeszkadza, ze trzeba będzie nieraz przechodzić przez dziurę w wiekowych murach. Krótko mówiąc: obraz nędzy i rozpaczy.

Wielka szkoda, że zabytek tej rangi jest w takim stanie. Z pewnością po kosztownej renowacji można by ściągnąć tu wielu turystów i wypromować miasto i region. Jedynym, choć niezbyt pocieszającym pozytywem całej sytuacji tej brak opłat za wstęp do twierdzy. Zresztą czasem nie bardzo wiadomo gdzie jest wejście. Zawiodą się również ci, którzy chcieliby wykąpać się w morzu u podnóży twierdzy. Zejścia do plaży nie ma, a sam brzeg jest zniszczony, zanieczyszczony i przypomina porzucone portowe nabrzeże. W porównaniu z Twierdzą Genueńską z Sudaka, ta z Teodozji nie ma czym konkurować. Smutne.

Oprócz wątpliwej atrakcji, jaką jest twierdza Teodozja wabi także starą dzielnicą ormiańską z zachowanymi świątyniami.  Rzeczywiście w mieście zachowało się stosunkowo wiele cerkwi i meczetów (m.in. meczet Mufti Dżami). Najciekawsza jest stara ormiańska cerkiew św. Sergiusza (na zdjęciu obok), obok której znajduje się grobowiec wybitnego marynisty Ajwazowskiego. Warto zaznaczyć, że większość świątyń znajduje się w bliskiej odległości, w starej, bardzo zaniedbanej dzielnicy. Podczas przechodzenia z jednego obiektu do drugiego ulice mogą się skończyć lub trzeba będzie przechodzić przez śmietniki.

Inną atrakcją jest muzeum-galeria Ajwazowskiego. Są tam wystawione obrazy jednego z największych marynistów w dziejach. wejście jest dosyć drogie, sama zaś galeria znajduje się w samym centrum. Inne ciekawe muzeum prezentuje historię lotniarstwa i paralotniarstwa.

Z pewnością wielu turystów Teodozja zainteresuje dzięki swoim plażom. Choć pierwsze spojrzenie na wybrzeże może być niezbyt zachęcające, to nie należy się poddawać. Plaże usytuowane w centrum miasta, nieopodal dworca kolejowego są brzydkie, kamieniste, zatłoczone, wąskie, a woda brudna. Doprawdy nie rozumiem dlaczego tłumy turystów decyduje się wypoczywać właśnie na tych plażach, skoro w innej dzielnicy Teodozji znajdują się bodaj najpiękniejsze plaże Krymu. Złota Plaża, bo tak nazywa się polecane przeze mnie miejsce, położona jest kilka kilometrów od centrum, w stronę miejscowości Primorskoje. Dojechać można w 15 minut marszrutką nr 4 jadącą z samego centrum miasta (stacja autobusowa "Centr", nie mylić z dworcem autobusowym!). Złota Plaża wyłożona jest złotymi, drobnymi kamyczkami przypominającymi piasek oraz spora ilością pokruszonych muszli. Plaża jest szeroka, nie jest poprzegradzana, zejście do wody jest b. łagodne (100 m. od brzegu wciąż można stać), nie ma kiczowatych lokali, panuje spokój, wstęp jest bezpłatne, i co nie mniej ważne nie ma tłoku. Dzięki temu, że woda jest b. płytka temperatura wody jest z reguły wyższa niż w okolicznych kurortach. Zdecydowanie polecam tę plażę!